Πρωτιά Νοτίου Αιγαίου στη παχυσαρκία

SOS για τα παιδιά της Ελλάδας και δη της νησιωτικής Ελλάδας καθότι εκεί εντοπίζονται τα υψηλότερα ποσοστά παιδιών με βάρος άνω του φυσιολογικού, χαμηλή προσκόλληση στη μεσογειακή διατροφή και καθιστική ζωή. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του προγράμματος αξιολόγησης του ΕΥΖΗΝ για το σχολικό έτος 2014-2015, κατά το οποίο συμμετείχαν περίπου 350.000 μαθητές/τριες από 4.000 σχολεία της Ελλάδας, οι περιφέρειες με τα υψηλότερα ποσοστά παιδιών με βάρος άνω του φυσιολογικού είναι αυτές του Νότιου Αιγαίου (35%), του Βόρειου Αιγαίου (34%) και των Ιονίων Νήσων (33%). Την ίδια ώρα, οι περιφέρειες με τα χαμηλότερα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών είναι αυτές της Ηπείρου (27%) και της Θεσσαλίας (28%).

Οπως αναφέρεται στο σχετικό δελτίο Τύπου που εκδόθηκε από το γραφείο Τύπου του προγράμματος EY ZHN " το 23% και το 10% των Ελλήνων μαθητών αξιολογήθηκαν ως υπέρβαροι και παχύσαρκοι, αντιστοίχως, ενώ η παχυσαρκία ήταν πιο συχνή στα αγόρια σε σχέση με κορίτσια (11% έναντι 9%). Το πρόβλημα εντοπίστηκε κυρίως στις ηλικίες 8-11 ετών, καθώς 4 στους 10 μαθητές που βρίσκονταν στην έναρξη της εφηβείας ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Οι περιφέρειες της χώρας με τα υψηλότερα ποσοστά υπέρβαρων παιδιών ήταν αυτές του Νότιου Αιγαίου (38%), του Βόρειου Αιγαίου (37%) και των Ιονίων Νήσων (35%), ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά παρατηρήθηκαν στις περιφέρειες της Ηπείρου (30%), της Δυτικής Ελλάδας (30%) και της Θεσσαλίας (31%).

Αναφορικά με τις συνήθειες σωματικής δραστηριότητας, παρατηρήθηκε ότι οι μαθητές της χώρας, ιδίως τα κορίτσια, υιοθετούν έναν καθιστικό τρόπο ζωής. Συγκεκριμένα, τα αγόρια φάνηκαν να συμμετέχουν συχνότερα, εντονότερα και με μεγαλύτερη διάρκεια σε αθλητικές δραστηριότητες και ενεργητικό παιχνίδι, ωστόσο παράλληλα δαπανούν περισσότερο χρόνο σε καθιστικές δραστηριότητες (π.χ. τηλεόραση, Η/Υ και βιντεοπαιχνίδια), σε σχέση με τα κορίτσια.

Ιδιαιτέρως ανησυχητικά είναι τα αποτελέσματα σχετικά με τις διατροφικές συνήθειες, καθώς μόλις το 25% των μαθητών της χώρας εμφανίζουν μια ικανοποιητική προσκόλληση στη Μεσογειακή δίαιτα κατά το σχολικό έτος 2014-15. Μάλιστα, το ποσοστό των μαθητών με ικανοποιητικές διατροφικές συνήθειες για το συγκεκριμένο έτος είναι πολύ χαμηλότερο σε σχέση με τα αντίστοιχα ποσοστά για τα έτη 2012-13 (39%) και 2013-14 (36%), γεγονός που υπογραμμίζει μια διαχρονική υποβάθμιση της διατροφής των παιδιών στην Ελλάδα.

Τα κορίτσια φάνηκαν να προσκολλώνται ελαφρώς περισσότερο στη Μεσογειακή δίαιτα σε σχέση με τα αγόρια, ενώ δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στις διατροφικές συνήθειες των μαθητών μεταξύ των γεωγραφικών Περιφερειών της χώρας. Πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί, ότι η διατροφή των μαθητών φάνηκε να υποβαθμίζεται με το πέρας της ηλικίας, αναδεικνύοντας ότι η μετάβαση στην εφηβεία αποτελεί μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από αλλαγές στον τρόπο ζωής με σημαντικό αντίκτυπο στην ποιότητα της διατροφής τω παιδιών. Οι μεμονωμένες διατροφικές πρακτικές που καθιστούν συνολικά τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών στην Ελλάδα μη ικανοποιητικές περιλαμβάνουν την παράλειψη του πρωινού γεύματος (25% των παιδιών), την αυξημένη κατανάλωση γλυκών και πρόχειρου φαγητού (20% των παιδιών), καθώς και τη μειωμένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών (>50% των παιδιών), γαλακτοκομικών προϊόντων (20% των παιδιών), ψαριού (50% των παιδιών) και οσπρίων (30% των παιδιών).

Παρακάτω παρουσιάζονται τα περιγραφικά αποτελέσματα ανά νομό, των μετρήσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά την διάρκεια του τρίτου έτους εφαρμογής του προγράμματος αξιολόγησης.

Τα χαρακτηριστικά των μαθητών που αξιολογήθηκαν ήταν:

1) Σωματική Διάπλαση (ύψος, βάρος, περίμετρος μέσης),

2) Φυσική Κατάσταση (παλίνδρομο τεστ αντοχής 20μ, άλμα σε μήκος χωρίς φορά, αναδιπλώσεις σε 30 δευτερόλεπτα, παλίνδρομο τεστ ταχύτητας 10Χ5 μέτρα, δίπλωση από καθιστή θέση με τεντωμένα γόνατα),

3) Επίπεδο Φυσικής Δραστηριότητας,

4) Καθιστικές Δραστηριότητες και

5) Διατροφικές Συνήθειες.

Τα ευρήματα είναι παρόμοια με αυτά των προηγούμενων ετών υλοποίησης του προγράμματος ΕΥΖΗΝ, γεγονός που τονίζει «την ανάγκη για παρεμβάσεις πρόληψης και αντιμετώπισης του υπερβάλλοντος βάρους ιδιαιτέρως στον νησιωτικό παιδικό πληθυσμό της χώρας». Το ΕΥΖΗΝ είναι πρόγραμμα του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου που υλοποιείται με τη συνεργασία των υπουργείων Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και Πολιτισμού και Αθλητισμού και καταγράφει και αξιολογεί διαχρονικά διάφορες παραμέτρους της υγείας των μαθητών.
   
Το αυξημένο σωματικό βάρος κατά την παιδική και εφηβική ηλικία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα δημόσιας υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ τα τελευταία χρόνια τα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ελλάδα παραμένουν ανησυχητικά υψηλά, και η χώρα μας βρίσκεται στις πρώτες θέσεις μεταξύ των υπόλοιπων Ευρωπαϊκών χωρών με ανάλογο πρόβλημα.