Νάξος – 1ο Γυμνάσιο : Ο πρώτος …ιστορικός περίπατος και μάθημα ζωής για τους μαθητές

Μάχη της Νάξου… 75 χρόνια φέτος γιορτάσαμε και η αλήθεια είναι ότι για πρώτη φορά είδαμε κάτι διαφορετικό. Όχι απλά μία κατάθεση στεφάνου στο Μνημείο των Ηρώων αλλά κάτι περισσότερο. Κι αυτό είχε να κάνει με έναν συνδυασμό προσώπων που πρόσφεραν ο καθένας ότι μπορούσε καλύτερο. Πρώτος και καλύτερος ο Γυμνασιάρχης του 1ου Γυμνασίου, Στράτος Φουτάκογλου που άλλωστε έχει και το πλεονέκτημα της... έδρας. Χώρος δράσης το 1ο Γυμνάσιο Νάξου όπου βρίσκεται το μνημείο του 19χρονου Γιώργου Βαλληνδρά, ο οποίος έχασε τη ζωή του στη μάχη της Νάξου. Και με την αρωγή του εκπαιδευτικού και πρώην βουλευτή Νίκου Λεβογιάννη, οι μαθητές του σχολείου ξανάζησαν αυτή τη μάχη… 

Και αυτό έγινε με δύο τρόπους: αρχικά μέσα από ένα μάθημα στο αμφιθέατρο του Γυμνασίου που πλέον έχει δοθεί προς χρήση πλήρως ανανεωμένο και αποτελεί τον πυρήνα όλων των εκδηλώσεων του σχολείου. Εκεί όπου άκουσαν για πρώτη φορά ιστορίες από το πόλεμο, την κατοχή και  έγιναν μύστες ιστοριών από το παρελθόν…

Και το δεύτερο μέρος (σ.σ. προηγήθηκε η κατάθεση στεφάνων παρουσία και του Δημάρχου Δημήτρη Λιανού) περιελάμβανε περίπατο. «Ιστορικός» όπως ονομάζεται και ήταν σε σημεία – κλειδιά (σ.σ από την «Πόρτα Γιαλού στην είσοδο της παλιάς πόλης έως το Κάστρο και τη σχολή Ουρσουλινών) εκεί όπου σημειώθηκαν συμβάντα που είχαν άμεση σχέση με τη μάχη του 1944.
Και τα παιδιά εντυπωσιάστηκαν. Έμαθαν πράγματα που ενδεχομένως να μην είχαν ακούσει στο παρελθόν. Και αυτό είναι καλό… Και ελπίζουμε να έχει και συνέχεια..

Ας δούμε πως παρουσίασαν την εκδήλωση που έλαβε χώρα την Δευτέρα 14 Οκτωβρίου οι μαθητές του 1ου Γυμνασίου Νάξου μέσα από την σελίδα που διατηρούν στο διαδίκτυο

«….«Η Απελευθέρωση της Νάξου 15 Οκτωβρίου 1944 – τα παιδιά στην κατοχή και την αντίσταση στη Νάξο – μικροί ήρωες και θύματα»  με αυτό τον τίτλο ο Φιλόλογος, Ιστορικός Νίκος Λεβογιάννης παρουσίασε στους μαθητές του 1ου Γυμνασίου Νάξου, με ένα ιδιαίτερο και προσαρμοσμένο στις ανάγκες, τρόπο, τα βιώματα των μικρών παιδιών και των εφήβων της εποχής εκείνης που έζησαν ή πέθαναν κατά την διάρκεια της κατοχής 1941-44. Μαθητές του σχολείου ανέγνωσαν κείμενα από τα βιβλία της «Νεώτερης Ιστορίας της Νάξου 1800-2000» όπως την περιγραφή νεαρού αγρότη για το πώς έζησε εκείνη την ημέρα, της απελευθέρωσης, στην Κωμιακή και ένα μικρό κομμάτι από του πολεμικό ημερολόγιο του καθηγητή Γ. Κορρέ και την 1η επέτειο της 28ης Οκτωβρίου το 1941 στην Αθήνα.

Παρουσιάστηκαν φωτογραφίες Ναξιωτών στρατιωτών που σκοτώθηκαν στην Αλβανία, και ένα πίνακας με χρονολογίες που δείχνει πότε κατελήφθησαν οι Κυκλάδες από Ιταλούς και Γερμανούς καθώς και τις ημερομηνίες που απελευθερώθηκαν.

Με στόχο να κατανοήσουν τα παιδιά πώς είναι να ζεις σκλαβωμένος, να αποκτήσουν εικόνα πώς ήταν η ζωή ενός σκλαβωμένου λαού στα χέρια ενός …ηττημένου μάλιστα κατακτητή, ο Νίκος Λεβογιάννης έκανε περιγραφή των συνθηκών ζωής, της καταπίεσης, της έλλειψης κάθε ίχνους ελευθερίας στην περίοδο της κατοχής. Αναφέρθηκε στο φαινόμενο της πείνας, και προβλήθηκε πίνακας με τους νεκρούς από την πείνα, ανά χωριό και ηλικία, όπου φαίνεται ότι θύματα ήταν κυρίως παιδιά.

Οι μαθητές διάβασαν κείμενο από μαρτυρίες για το πως ένα δεκάχρονο κορίτσι τότε έζησε και έδρασε χωρίς να το ξέρει συμμετέχοντας στην αντίσταση του λαού κατά των δυνάμεων κατοχής. Αναδείχθηκε μέσα από περιγραφές το πώς αντιδρούσε ο λαός τόσο για να επιβιώσει, όσο και για να αντιμετωπίσει την φοβερή καταπίεση, την διάλυση των δομών της κοινωνίας, την επικράτηση του νόμου της ζούγκλας. Αναφέρθηκαν παραδείγματα για να καταλάβουν οι μαθητές τι σημαίνει σκλαβιά, αρπαγή της σοδειάς, λεηλασίες, εισβολή στα σπίτια, έλεγχος ακόμη και της πιο μικρής δραστηριότητας.

Μετά το πέρας της παρουσίασης που παρακολούθησαν μαζί με τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς, ο Δήμαρχος και πολίτες της Νάξου, ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση και στεφάνωση από τον Δήμαρχο, τον διευθυντή και μαθητές του 15μελούς μαθητικού συμβουλίου. Ο διευθυντής του σχολείου τόνισε στους μαθητές πόσο σημαντικό είναι να αγωνίζονται για την ειρήνη και να μην μένουν μόνο στις ευχές να μην γίνονται πόλεμοι και ευχαρίστησε τον κ. Νίκο Λεβογιάννη για την αποδοχή της πρότασης να παρευρεθεί στο σχολείο μας με αφορμή τον εορτασμό της 75ης επετείου της απελευθέρωσης της Νάξου και την απόδοση τιμής στον πεσόντα ήρωα, μαθητή του σχολείου μας, Γεώργιο Βαλληνδρά, στις 13-10-1944.

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε ένας «Ιστορικός περίπατος» με επίσκεψη στη Νότια πλευρά του κάστρου για να δουν οι μαθητές τα απομεινάρια στους τοίχους από τις οβίδες που έριχναν οι συμμαχικές δυνάμεις κατά των Γερμανών, από το Γυμνάσιο, τη βίλλα της Έλλης και τον μύλο του Λιαρμακόπουλου. Ο περίπατος συνεχίστηκε μέσα στο κάστρο και στην «Πόρτα Γιαλού» όπου έχασαν τη ζωή τους δύο παλικάρια (Λεγάκης και Βάλβης) από ριπές πολεμικών πλοίων που ήταν αγκυροβολημένα στο λιμάνι της Νάξου. Ο γιορτασμός τελείωσε με επίσκεψη των μαθητών στο δημαρχείο όπου έγινε επίσκεψη στα εκθέματα από τη συλλογή αντικειμένων της εποχής του πολέμου".

Ευχαριστούμε τον Γιώργο Δεουδέ για τις φωτογραφίες της εκδήλωσης