Εμπόριο οργάνων: στο διαδίκτυο δημοσιογράφος αγόρασε σπονδυλική στήλη και ανθρώπινα κεφάλια

«Μετά από μερικά e-mails, ένας έμπορος ανθρωπίνων οργάνων πούλησε στον δημοσιογράφο του Reuters, Brian Grow, δύο κεφάλια και μια σπονδυλική στήλη. Η σπονδυλική στήλη προήλθε από έναν νεαρό άνδρα. Οι γονείς του ήταν τόσο φτωχοί που δεν μπορούσαν καν να τον θάψουν. Και λένε πως δεν γνώριζαν πως το σώμα του επρόκειτο να πωληθεί».

Λόγια σκληρά… Που πονάνε αλλά είναι αληθινά. Και μ’ αυτή την εισαγωγή, ξεκίνησε το πρόσφατο ρεπορτάζ του Reuters που παρουσιάζει την ιστορία του Cody Saunders που γεννήθηκε με πρόβλημα στα νεφρά και πέθανε ανήμερα των 24ων γενεθλίων του…

Και συνεχίζει… «Ο Cody Saunders γεννήθηκε το 1992 με προβληματικά νεφρά και μια τρύπα στην καρδιά του. Πέθανε ανήμερα των 24ων γενεθλίων του. Μέχρι τότε είχε υποβληθεί σε 66 χειρουργεία και σε 1.700 θεραπείες αιμοκάθαρσης, λένε οι γονείς του. Κάποιες μέρες, έκρυβε τον πόνο ανεβάζοντας selfies στο Facebook. Άλλες μέρες, μοιράζονταν κάποια ανυπόφορη πραγματικότητα, ποζάροντας σε ένα κρεβάτι νοσοκομείου με γάζες σε όλο του το στήθος. Το οποίο ήταν γεμάτο ουλές.
Στο προφίλ του στο Facebook, ο Cody έγραψε πως έψαχνε ένα κορίτσι που θα τον αποδεχόταν γι' αυτό που ήταν. «Ναι είμαι άσχημος». έγραψε τα Χριστούγεννα του 2015.  

Ο Cody ζούσε με τους γονείς του σε ένα παλιό τροχόσπιτο, σε χώρο κατασκήνωσης στο Τενεσί. Όταν ήταν αρκετά καλά, δούλευε σε μια φάρμα με τον πατέρα του. Τάιζε τα ζώα, μετέφερε σανό, μάζευε μελάσα και την μετέφερε με ένα φορτηγό από τον έναν αχυρώνα στον άλλο.  

Στις 2 Αυγούστου του 2016, πέθανε από καρδιακή προσβολή. Βρίσκονταν καθ' οδόν προς το σπίτι, μετά από μία ακόμη αιμοκάθαρση. Οι γονείς του ήταν τόσο φτωχοί που δεν μπορούσαν να τον θάψουν ή να τον αποτεφρώσουν. Έτσι αποφάσισαν να δωρίσουν τα όργανά του σε έναν οργανισμό που ονομάζεται «Restore Life USA».  

Ο οργανισμός πουλά σώματα που έχουν δωριστεί, είτε ολόκληρα, είτε όργανο – όργανο. Αποδέκτες είναι ερευνητές, πανεπιστήμια, ερευνητικές εγκαταστάσεις και άλλα.  

Και φτάνουμε στην είδηση σοκ… Το Reuters αγόρασε την σπονδυλική στήλη του Cody και ανθρώπινα κεφάλια… Για την συναλλαγή χρειάστηκαν μόνο μερικά e-mail, τριακόσια (300) δολάρια και η πληρωμή των μεταφορικών από τον αποδέκτη. Εκτός από την σπονδυλική στήλη, το Reuters αγόρασε δύο ανθρώπινα κεφάλια από την «Restore Life». Το καθένα κόστισε 300 δολάρια.  

Η συγκεκριμένη οργάνωση δεν έλεγξε επίσης τον αγοραστή αφού αν το έκανε, θα διαπίστωνε πως πρόκειται για δημοσιογράφο του Reuters.   

Οπότε εύλογα τίθεται το ερώτημα… Πόσο εύκολη είναι η πρόσβαση στην αγορά ανθρώπινων οργάνων στις Ηνωμένες Πολιτείες; Ποια είναι τα εχέγγυα που απαιτούνται; Πώς ακολουθείται και διασφαλίζεται η διαδικασία; Υπάρχει πιστοποίηση του αρμόδιου οργανισμού; Το αποτέλεσμα προκαλεί κάτι παραπάνω από έκπληξη... Παράλληλα όμως έχεις τις εταιρείες εμπορίας ανθρωπίνων οργάνων που έρχονται να καλύψουν το πρόβλημα απόρων που δεν μπορούν να καλύψουν απλές ανάγκες όπως να θάψουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα…  Με το αζημίωτο φυσικά. Διότι τα πτώματα αγοράζονται έναντι μίας υποτυπώδους αμοιβής, στη λογική ότι οι συγγενείς γλιτώνουν το κόστος της εκταφής, πωλούνται ωστόσο σε κομμάτια και αποφέρουν μεγάλο κέρδος.

Οι συμβουλές μιας ειδικού

Το ερώτημα που τίθεται μετά απ' όλα τα παραπάνω είναι το εξής. Παραβιάζεται κάποιος ή κάποιοι νόμοι και αν ναι, ποιες οι επιπτώσεις για τους παραβάτες; Η απάντηση είναι όχι και καμία. Δεν παραβιάζονται νόμοι και ο έμπορος δεν διατρέχει κανέναν νομικό κίνδυνο. Γιατί; Διότι ναι μεν είναι παράνομη η διακίνηση ανθρωπίνων οργάνων στις ΗΠΑ, αλλά κανείς νόμος δεν απαγορεύει την πώληση οργάνων που έχουν δωρηθεί για έρευνα, δίχως μάλιστα να προσδιορίζεται η ιδιότητα του αγοραστή. Με άλλα λόγια, ο καθένας μπορεί να αγοράσει ένα... πόδι, ένα... χέρι ή ένα κεφάλι νεκρού ανθρώπου.

Για τη διενέργεια του ρεπορτάζ ο δημοσιογράφος συμβουλεύτηκε την Angela McArthur, διευθύντρια του προγράμματος δωρεάς οργάνων της Ιατρικής Σχολής της Μινεσότα. Σκοπός ήταν κατά την διάρκεια του ρεπορτάζ να μην παραβιαστεί κανένας νόμος και να μην κινδυνέψει κανένας.  

Εν τέλει, η διευθύντρια πήρε την σπονδυλική στήλη και τα κεφάλια που αγόρασε το Reuters στην ιατρική σχολή. Η McArthur δήλωσε πως προβληματίστηκε πάρα πολύ με το πόσο εύκολα αγοράστηκαν ανθρώπινα μέλη. Αλλά και με την αποτυχία της Restore Life να δείξει την δέουσα επιμέλεια.  

Και σε αποτελειώνει λέγοντας «Είναι σαν την Άγρια Δύση. Ο καθένας θα μπορούσε να τα είχε παραγγείλει και να είχε ζητήσει να μεταφερθούν στο σπίτι του για οποιοδήποτε λόγο θα ήθελε».

Η McArthur εξέτασε τα δείγματα, αλλά και τα έγγραφα που τα συνόδευαν. Ήθελε να εξακριβώσει πόσο χρήσιμα θα ήταν για ιατρική έρευνα. Τα συμπεράσματά της βασίστηκαν στα στάνταρ της εθνικής ασφάλειας, αλλά και του παράγοντα ηθική. Συμπέρανε πως το ιατρικό ιστορικό που παρείχε η Restore Life ήταν ανεπαρκές. Επίσης πως η… χαρτούρα που παραδόθηκε ήταν «τσαπατσούλικη» και ανεπαρκής. Για τους λόγους αυτούς, τα δείγματα δεν πληρούσαν τις προδιαγραφές για χρήση από το πανεπιστήμιό της. «Ποτέ ξανά δεν έχω δει κάτι τόσο ανήκουστο όπως αυτό. Ανησυχώ για το μέλλον της δωρεάς ανθρώπινων οργάνων, αλλά και της πίστης της κοινής γνώμης στην δωρεά οργάνων όταν υπάρχουν τέτοιες καταστάσεις».

Τα έγγραφα που δόθηκαν κατά την αγοραπωλησία, δεν ανέφεραν την ταυτότητα του δωρητή. Αναφέρονταν, ωστόσο, η ημερομηνία θανάτου. Το Reuters συνέκρινε τις νεκρολογίες που συνέπιπταν τόσο με την ημερομηνία θανάτου, όσο και με την γεωγραφική περιοχή. Έτσι, κατέληξαν στον Cody Saunders ως έναν πιθανό δωρητή. Για να εξακριβωθεί πως η σπονδυλική στήλη προήλθε όντως από τον Cody Saunders, το Reuters προχώρησε σε εξέταση DNA. Κατά την διάρκειά της, συγκρίθηκε δείγμα από την σπονδυλική στήλη, με δείγμα σάλιου από τους δύο του γονείς. Τα δείγματα στάλθηκαν σε αρμόδιο τμήμα του πανεπιστημίου της Νότιας Καρολίνας. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως όντως, η σπονδυλική στήλη ανήκε στον Κόντι.

Με πληροφορίες από το ΑΠΕ – ΜΠΕ