Πλαστικές σακούλες... Απαντήσεις που ενδιαφέρουν

Από την 1η Ιανουαρίου έχει ξεκινήσει η εφαρμογή του μέτρου της χρέωσης της πλαστικής σακούλας και στην Ελλάδα… Όμως, έχει προκαλέσει ήδη την αντίδραση αρκετών φορέων της αγοράς, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της ΕΣΕΕ, Βασίλη Κορκίδη. Και αυτό γιατί βάσει της νομοθεσίας από την επιβολή χρέωσης της πλαστικής σακούλας εξαιρούνται οι έμποροι των περιπτέρων και του υπαίθριου εμπορίου (λαϊκές αγορές), ενώ επιτρέπεται η διάθεση δωρεάν σακούλας από τα τμήματα οπωροκηπευτικών των σούπερ μάρκετ.

Ο νόμος ορίζει περιβαλλοντικό τέλος 0,03 ευρώ ανά σακούλα το οποίο, μαζί με την προσθήκη του ΦΠΑ (24%) και τη στρογγυλοποίηση προς τα πάνω, φτάνει στα 0,04 ευρώ. Το ποσό αυτό καλούνται να πληρώσουν οι καταναλωτές για κάθε πλαστική σακούλα που θα «αγοράσουν» από το σούπερ μάρκετ. Το συγκεκριμένο κόστος θα υπερδιπλασιαστεί από 1η/1/2019 αφού η χρέωση για την κάθε σακούλα θα φτάσει τα 0,09 ευρώ. Η επιβολή τέλους αποτελεί μέρος της εναρμόνισης της ελληνικής νομοθεσίας με ευρωπαϊκή οδηγία και απώτερος στόχος είναι να μειωθεί η χρήση τους. Σημειώνεται ότι στην Ελλάδα αντιστοιχεί η μεγαλύτερη χρήση πλαστικής σακούλας στην ΕΕ αφού σε επίπεδο κατά κεφαλήν οι Έλληνες καταναλώνουν ετησίως 400 σακούλες, ρεκόρ για την Ευρωπαϊκή Ενωση… 

Όμως, έχουμε και το Ινστιτούτο Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) που εξέδωσε ενημερωτικό φυλλάδιο με ερωταπαντήσεις. Και έχει ενδιαφέρον να τις δούμε… 

– Πού καταλήγουν τα χρήματα του περιβαλλοντικού τέλους και τι γίνεται στον υπόλοιπο κόσμο;
– Αποδίδονται από τους εμπόρους μέσω του μηχανισμού είσπραξης της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ). Χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία έχουν απαγορεύσει τη χρήση πλαστικής σακούλας μεταφοράς (παγκοσμίως, περισσότερες από 35 χώρες έχουν απαγορεύσει πλήρως τη χρήση πλαστικής σακούλας μεταφοράς). Η Ολλανδία και η Ιρλανδία έχουν επιβάλει αντίστοιχο τέλος ύψους 0,25 και 0,22 ευρώ αντίστοιχα.

– Γιατί δεν χρησιμοποιούνται πλέον οξοδιασπώμενες σακούλες και γιατί δεν βρίσκουμε βιοαποδομήσιμες;
– Οι οξοδιασπώμενες σακούλες απαγορεύονται. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι είναι περισσότερο επιβαρυντικές για το περιβάλλον. Από την άλλη, η τεχνολογία των βιοαποδομήσιμων πλαστικών (π.χ. πλαστικά από άμυλο) δεν έχει εξελιχθεί επαρκώς ώστε να είναι αποδοτική και οικονομική η χρήση τους, ειδικά σε περιοχές με θερμό κλίμα.

– Γιατί στη λαϊκή μού δίνουν δωρεάν τη σακούλα;
– Σύμφωνα με τη νομοθεσία εξαιρούνται από την επιβολή τέλους οι έμποροι περιπτέρων και υπαίθριου εμπορίου. Επίσης δεν χρεώνονται οι σακούλες στο τμήμα οπωροπωλείου των σούπερ μάρκετ καθώς θεωρούνται είδος συσκευασίας.

– Πώς θα μεταφέρω τα ψώνια μου στο σπίτι;
– Μπορείτε να προμηθευτείτε τις πλαστικές σακούλες πληρώνοντας το αντίστοιχο τέλος, αλλά προτείνεται να χρησιμοποιήσετε επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες που πωλούνται σε όλα τα καταστήματα. Ενα νοικοκυριό εκτιμάται ότι θα χρειαστεί τρεις με τέσσερις επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες για να καλύψει τις ανάγκες των αγορών του. Είναι απόλυτα ασφαλείς εφόσον τηρούνται οι κανόνες υγιεινής και μπορούν να αντέξουν για χρόνια.

– Μπορούμε να χρησιμοποιούμε επαναχρησιμοποιούμενη τσάντα μιας εταιρείας στο κατάστημα μιας άλλης;
– Ναι, δεν υπάρχει περιορισμός.

– Και πώς θα πετάω τα σκουπίδια μου;
– Σε σακούλες απορριμμάτων που βρίσκουμε στα ράφια των καταστημάτων. Δεν έχουν περιβαλλοντικό τέλος, καθώς έχουν διαφορετικό σχήμα και βάρος και κατά κανόνα καταλήγουν στο σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων.

– Μπορώ να ανακυκλώσω τις πλαστικές σακούλες που έχω;
– Ναι, σύντομα θα υπάρχουν οι διαθέσιμες υποδομές από τους δήμους και πολλά καταστήματα λιανικής.