Σαντορίνη: Το ΙΜΠΗΣ συνιστά προσοχή όσον αφορά την αξιοποίηση πληροφοριών για το ηφαίστειο

Πριν από μερικές ημέρες δημοσιεύτηκε άρθρο στο περιοδικό γεωπιστημών «Geosphere» που  υπέγραψαν οι Στέφεν Σελφ (Πανεπιστήμιο Καλιφόρνια - Μπέρκλεϊ), Κρις Νιούχολ (Κέντρο Mirisbiris Φιλιππίνων) και Αλαν Ρόμποκ (Πανεπιστήμιο Rutgers-Νιού Τζέρσι) και στο οποίο ανέφεραν ότι «ο κόσμος πρέπει να κάνει περισσότερα από ό,τι έως τώρα, αν δεν θέλει να χαθεί ή να απορρυθμισθεί η ζωή του από την επόμενη μεγάλη έκρηξη ηφαιστείου». Με βάση την μελέτη που είχαν κάνει ανέφεραν ότι είναι πιθανή μία μεγάλη έκρηξη ηφαιστείου στο μέλλον σημειώνοντας ότι «Η επόμενη πολύ ισχυρή ηφαιστειακή έκρηξη θα βρει τον κόσμο απροετοίμαστο. Μπορεί να εξαφανίσει ολόκληρες πόλεις και περιοχές πολλών εκατομμυρίων κατοίκων, καθώς επίσης να προκαλέσει ευρύτερη αναστάτωση στο παγκόσμιο εμπόριο, στις διεθνείς επικοινωνίες και μεταφορές, στα οικονομικά και τεχνολογικά συστήματα, στο κλίμα και στο περιβάλλον, ακόμη και στη διεθνή ειρήνη» Και μάλιστα στην αρίθμηση και παράθεση των ηφαιστείων που μπορούν να δώσουν μεγάλη έκρηξη είναι και τα δύο ελληνικά ηφαίστεια του Νοτίου Αιγαίου, Σαντορίνης και Κω… Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι θα δώσουν … αύριο και σίγουρα η όποια κίνηση δεν θα έχει προειδοποίηση.. Απλά τόνισαν ότι η όποια έκρηξη θα έχει συνέπειες γιατί οι κυβερνήσεις δεν δίνουν βαρύτητα σε αυτό το τομέα… 

Ξεκαθάρισμα 
Και ήρθε το Διοικητικό Συμβούλιο του Ινστιτούτου Μελετών και Παρακολούθησης του Ηφαιστείου Σαντορίνης (ΙΜΠΗΣ) να βάλει τα πράγματα στη θέση τους…  
Με αφορμή τα σημερινά δημοσιεύματα ορισμένων ΜΜΕ σχετικά με την πιθανότητα γένεσης μεγάλων Υπερ-Πλινιακών εκρήξεων (Δείκτης Ηφαιστειακής Εκρηκτικότητας – VEI: 7) στη Σαντορίνη (αλλά και στην Κω), το ΔΣ του ΙΜΠΗΣ θα ήθελε να επισημάνει τα ακόλουθα: 

• Η εργασία των Newhall και συνεργατών που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Geosphere, αναφέρετε στη συχνότητα και τις πιθανές επιπτώσεις μεγάλων,  Υπερ-Πλινιακών εκρήξεων (η τελευταία στο ηφαίστειο Tambora της Ινδονησίας το 1815), λαβαίνοντας υπ΄ όψη τη σημερινή κατανομή του πληθυσμού της Γης. Σύμφωνα με τους συγγραφείς υπάρχουν στη Γη περίπου 130 ηφαίστεια τα οποία μπορεί να δημιουργήσουν τέτοιες εκρήξεις, όμως μόνο περίπου 1 με 2 από αυτά εμφανίζουν Υπερ-Πλινιακές εκρήξεις κάθε 1000 έτη.

• Στον κατάλογο αυτών των ηφαιστείων περιλαμβάνονται και 2 Ελληνικά ηφαίστεια, η Σαντορίνη και η Κως. Για τη Σαντορίνη είναι γνωστό ότι η τελευταία τέτοια έκρηξη έγινε την Ύστερη Εποχή του Χαλκού (περίπου το 1600 π.Χ), ενώ η μέση περίοδος επανάληψης τέτοιων εκρήξεων είναι μεγαλύτερη από 20.000 έτη, όπως προκύπτει από τη γεωλογική ιστορία του νησιού. Κατά συνέπεια, μία τέτοια έκρηξη δεν είναι καθόλου πιθανή κατά το άμεσο, αλλά ακόμα και απώτερο μέλλον (αρκετές χιλιάδες έτη). Για την Κω, η τελευταία τέτοια έκρηξη έγινε πριν από περίπου 161.000 έτη, ενώ η προηγούμενη αντίστοιχη πριν περίπου 10 εκατομμύρια έτη.

• Όπως είναι γνωστό, μία ενδεχόμενη μελλοντική ηφαιστειακή ενεργοποίηση στη Σαντορίνη (ή σε κάποιο άλλο Ελληνικό ηφαίστειο) ή ακόμα και σε ένα από αυτά τα 130 σημαντικά ηφαίστεια θα εμφανίσει σίγουρα πρόδρομα φαινόμενα, και θα γίνει πιθανότατα με εκρήξεις πολύ μικρότερης έντασης (VEI:2-5), όπως αναφέρουν και οι ίδιοι οι συγγραφείς του άρθρου.
Από τα παραπάνω είναι εμφανές ότι δεν υπάρχει κανένας σοβαρός λόγος ανησυχίας στο άμεσο μέλλον για γένεση Υπερ-Πλινιακών εκρήξεων στον Ελληνικό χώρο. Είναι προφανές ότι οι επιστήμονες έχουν καθήκον να μελετούν και να παρουσιάζουν όλα τα σενάρια που επηρεάζουν δυνητικά τη ζωή των ανθρώπων, όπως είναι οι ηφαιστειακές εκρήξεις, όσο απίθανα και να είναι. Θα πρέπει, όμως, να επισημανθεί ότι η ανεύθυνη αναπαραγωγή επιστημονικών ειδήσεων με κινδυνολογικό τρόπο, όπως έγινε σήμερα με ορισμένα ΜΜΕ, όχι μόνο δημιουργεί προβλήματα και πανικό στις τοπικές κοινωνίες, αλλά λειτουργεί και αποπροσανατολιστικά στην ανάπτυξη και εφαρμογή μίας αξιόπιστης και ορθολογικής πολιτικής προστασίας της χώρας μας από τις φυσικές καταστροφές. Παράλληλα, είναι γνωστό ότι τα σύγχρονα δίκτυα παρακολούθησης είναι σε θέση να ανιχνεύσουν τα πρόδρομα φαινόμενα μιας ενδεχόμενης ηφαιστειακής δραστηριότητας στη Σαντορίνη, όπως ήδη έγινε στην τεκτο-ηφαιστειακή κρίση του 2011-2012, κατά την οποία το ΙΜΠΗΣ ενημέρωσε υπεύθυνα την Ελληνική πολιτεία και την Τοπική Αυτοδιοίκ