Σαντορίνη: Ωρα απαντήσεων (για ηφαίστειο) σε μεγάλη βάθη

«Επιστημονική συμμαχία» με στόχο να πραγματοποιηθούν για πρώτη φορά γεωτρήσεις στα ηφαίστεια της Σαντορίνης, του Κολούμπο και των Χριστιανών συνήψαν επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ανάλογο εγχείρημα –γεώτρηση σε ενεργό ηφαίστειο– πρόκειται να πραγματοποιηθεί σε λίγους μήνες, για πρώτη φορά στον κόσμο, στη Νέα Ζηλανδία και οι μελετητές του ηφαιστείου της Σαντορίνης φιλοδοξούν η χώρα μας να είναι η πρώτη στη Μεσόγειο που θα πραγματοποιήσει κάτι ανάλογο. Οι γεωτρήσεις θα δώσουν πολύτιμα στοιχεία, καλύπτοντας σημαντικά κενά στην επιστημονική γνώση, που σήμερα περιορίζεται στην ξηρά και στον πυθμένα της θάλασσας.

Ειδικοί από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πανεπιστήμιο του Αμβούργου και το Πανεπιστήμιο Clermont-Auvergne συναντήθηκαν χθες στην Αθήνα (στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος MagellanPlus) με έναν κοινό στόχο: να προετοιμαστεί πρόταση προς σημαντικούς διεθνείς επιστημονικούς φορείς για τη χρηματοδότηση υποθαλάσσιων γεωτρήσεων στην Καλντέρα και την ευρύτερη περιοχή της Σαντορίνης. «Η σημασία των γεωτρήσεων στο ηφαιστειακό σύστημα Σαντορίνης - Κολούμπο και Χριστιανών και στις γύρω υποθαλάσσιες λεκάνες είναι τεράστια», εξηγεί στην «Καθημερινή» η Εύη Νομικού, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. «Το συγκεκριμένο σημείο του Αιγαίου, το κεντρικό τμήμα του ηφαιστειακού τόξου, είναι μία από τις πιο ενεργές και ενδιαφέρουσες περιοχές στον κόσμο ως προς την ηφαιστειακή δραστηριότητα, τη σεισμικότητα, τη δημιουργία τσουνάμι και τις υποθαλάσσιες κατολισθήσεις: τα έχει όλα. Ενα σημαντικό πλεονέκτημα είναι ότι η περιοχή έχει μελετηθεί συστηματικά, ιδίως τα τελευταία χρόνια, τόσο από την ξηρά όσο και υποθαλάσσια. Αυτό που λείπει στην επιστημονική γνώση είναι οι βαθιές γεωτρήσεις, καθώς δεν γνωρίζουμε τι συμβαίνει σε βάθος μεγαλύτερο των 6 μέτρων από τον πυθμένα».

 «Τα δεδομένα των γεωτρήσεων θα μας βοηθήσουν να δώσουμε απαντήσεις σε θεμελιώδη ερωτήματα: για παράδειγμα, να ερευνήσουμε πώς συνδέεται η ηφαιστειακή δραστηριότητα στη Σαντορίνη, το Κολούμπο και τα Χριστιανά (σ.σ. νησίδες νότια της Σαντορίνης), να ανασχεδιάσουμε την ιστορία των ηφαιστείων αυτών και να τα χρονολογήσουμε», εξηγεί ο Τιμ Ντρουίτ, ηφαιστειολόγος στο Πανεπιστήμιο Clermont-Auverge, ο οποίος συμμετέχει για πολλά χρόνια σε ερευνητικά προγράμματα γύρω από το ηφαίστειο της Σαντορίνης. «Επιπλέον, θα μας βοηθήσει να συνδέσουμε την ηφαιστειακή με την τεκτονική δραστηριότητα. Να δούμε αν η σεισμική δραστηριότητα ενεργοποιεί την ηφαιστειακή ή το αντίθετο, ένα ερώτημα που δεν έχει απαντηθεί επαρκώς από τις γεωεπιστήμες. Τέλος, θα μπορέσουμε να μελετήσουμε το υδροθερμικό σύστημα του Κολούμπο».

Διεθνής ομάδα
Η γεώτρηση σε μεγάλο βάθος μέσα σε ενεργό ηφαίστειο είναι φιλόδοξο επιστημονικό εγχείρημα που θα πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά το 2018 στη Νέα Ζηλανδία, με επιστήμονες από τη Γερμανία, τη Γαλλία και τη Νέα Ζηλανδία.