Σαντορίνη - Παπαζάχος: Ανθρωπος έβαλε το χεράκι του για τους ...σεισμούς

Η αλήθεια είναι ότι για θέματα σεισμών ποτέ δεν είχαμε ομοψυχία... Πάντα υπήρχαν διαφορές... Και δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση το χθεσινό περιστατικό με τους δύο δυνατούς κρότους που αναστάτωσαν κυρίως τους κατοίκους της Σαντορίνης... Ο Δήμαρχος Θήρας κος Σιγάλας μίλησε για φυσικό φαινόμενο μετά την επαφή που είχε με αρμόδιους φορείς και μάλιστα είχε αναφέρθει στις φήμες μέσω του Internet μιλώντας για fake news... Επίσης, ο σεισμολόγος κος Χουλιάρας είχε μιλήσει από την πρώτη στιγμή για σεισμό...

Σήμερα όμως έρχεται ο καθηγητής σεισμολογίας Κώστας Παπαζάχος, Διευθυντής Εργαστηρίου Γεωφυσικής ΑΠΘ και Γενικός Γραμματέας του Ινστιτούτου Μελέτης και Παρακολούθησης του Ηφαιστείου Σαντορίνης (ΙΜΠΗΣ) που έχει διαφορετική άποψη... Και μιλάει για ανθρώπινο χέρι... Και μάλιστα διατύπωσε την ακόλουθη επιστημονική προσέγγιση/τεκμηρίωση: «Ο σημερινός (σ.σ.: χθεσινός) “σεισμός” της Σαντορίνης: Τι ξέρουμε και τι όχι, και η σημασία του για το ηφαίστειο της Σαντορίνης

Σήμερα (σ.σ.: χθες) στη Σαντορίνη οι κάτοικοι του νησιού ένιωσαν δύο ισχυρές “εκρήξεις”, με τη μορφή ωστικού κύματος ή κρότου, με ελάχιστη ως καθόλου σεισμική δόνηση. Αν και οι περισσότεροι δεν ήταν σίγουροι για την πηγή του θορύβου, και παρόλο που κανένα επίκεντρο δεν εκδόθηκε από το Ενιαίο Εθνικό Δίκτυο Σεισμογράφων, αρκετοί θεώρησαν ότι πρόκειται για σεισμό. Η υπόθεση αυτή ισχυροποιήθηκε από το ότι ανακοινώθηκε από το Εργ. Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ ένας μικρός σεισμός στις 15:46 τοπική ώρα (13:36 ώρα GMT), σε βάθος 14 χιλιόμετρα στις ΒΔ ακτές της Θηρασιάς, πληροφορία που αναρτήθηκε και στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (π.χ. Facebook). Αν και το επίκεντρο του σεισμού αναθεωρήθηκε μετά από λίγες ώρες (νέο επίκεντρο στην Ν. Καμένη) από τον ίδιο φορέα, παρέμεινε η αίσθηση ότι οι σημερινές “εκρήξεις” οφείλονται σε κάποιο σεισμικό ή άλλο φαινόμενο (π.χ. σχετικό με το ηφαίστειο).

Ας δούμε τι ξέρουμε για τον σημερινό (σ.σ.: χθεσινό) “σεισμό”:

Α) Ο “σεισμός” ήταν διπλός, δηλαδή αποτελούταν από δύο ξεχωριστές δονήσεις, με διαφορά περίπου 4 δευτερόλεπτα, όπως φαίνεται και από την καταγραφή στον σταθμό SAP3 της Θηρασιάς (του Αστεροσκοπείου Αθηνών), ο οποίος φαινόταν να ήταν ο πρώτος που κατέγραψε τα συμβάντα, δηλαδή ο πλησιέστερος στην “πηγή” των δύο εκρήξεων – “σεισμών”.

Σχήμα 1. Καταγραφή «εκρήξεων» που έγιναν αισθητές στη Σαντορίνη στις 15:46 τοπική ώρα (13:46 GMT) στο σταθμό SAP3 στη Θηρασιά

Β) Οι 2 “σεισμοί” είχαν πολύ περίεργη μορφή, με μικρά αρχικά πλάτη στην κατακόρυφη συνιστώσα, και άλλα χαρακτηριστικά που δεν παρέπεμπαν σε κάποιο σεισμικό σήμα, και δεν είχαν σχέση με καταγραφές παλαιότερων σεισμών στη Σαντορίνη. Έτσι στον σταθμό SNT5 (του ΕΚΠΑ) στην Νέα Καμένη οι δύο “σεισμοί” ή εκρήξεις είχαν διαφορά 3 δευτερολέπτων, δηλαδή μικρότερη από ότι στη Θηρασιά, κάτι αφύσικο για την περίπτωση της διάδοσης σεισμικών κυμάτων.

Γ) Ο προσδιορισμός του αρχικού επικέντρου από το ΕΚΠΑ είχε χρησιμοποιήσει δεδομένα σταθμών (SAP3 και SNT5) τα οποία, αν και είχαν αξιόπιστες καταγραφές, είχαν πρόβλημα με τα ρολόγια GPS (λόγω βλάβης), με αποτέλεσμα να οδηγούν σε αναξιόπιστο υπολογισμό επικέντρου.

Δ) Χρησιμοποιώντας τα δεδομένα από καταγραφές του δικτύου του ΙΜΠΗΣ, προέκυψε ότι τα κύματα των δύο “σεισμών” διαδίδονταν με πολύ αργή ταχύτητα. Τα επιμήκη (P) σεισμικά κύματα στην περιοχή της Σαντορίνης διαδίδονται με ταχύτητα από 2000 έως και 6000 μέτρα το δευτερόλεπτο, όπως έχει προκύψει και από πρόσφατα αποτελέσματα του πειράματος ΠΡΩΤΕΑΣ (PROTEUS). Αντίθετα, στις καταγραφές ήταν εμφανές ότι τα σεισμικά κύματα από την περιοχή της νότιας Θηρασιάς και της Ν.Καμένης (σταθμοί THR5 και THR3 του ΙΜΠΗΣ) χρειάστηκαν πάνω από 10 δευτερόλεπτα για να καταγραφούν στον σταθμό του Ακρωτηρίου (THR6 του ΙΜΠΗΣ), “τρέχοντας” με ταχύτητα περίπου 750 μέτρων το δευτερόλεπτο, δηλαδή σχεδόν διπλάσια του ήχου.

Οι παραπάνω διαπιστώσεις οδηγούν σε μερικά συμπεράσματα:

Οι ήχοι-κρότοι-εκρήξεις που ακούστηκαν στη Σαντορίνη είναι απίθανο να προέρχονται από τυπικές σεισμικές δονήσεις, αφού τα δεδομένα των καταγραφών δεν δείχνουν κάτι τέτοιο.

Είναι αδύνατο ένας σεισμός μεγέθους περίπου Μ2.0 να προκαλέσει ηχητικά φαινόμενα, πόσο μάλλον έναν δυνατό κρότο-έκρηξη. Είναι γνωστό ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, πολύ επιφανειακοί σεισμοί είναι σε θέση να συνοδεύονται από βοή, η οποία οφείλεται στη διάδοση σεισμικών κυμάτων από το έδαφος στον αέρα. Όμως είναι αδύνατο αυτό να συμβεί με τη μορφή κρότου ή και έκρηξης, χωρίς να υπάρχει παράλληλα πολύ ισχυρή σεισμική δόνηση του εδάφους (όπως έγινε σήμερα στη Σαντορίνη), ακόμα και για πολύ μεγαλύτερους σεισμούς.

Είναι απίθανο οι ήχοι να οφείλονται σε συμβάν (π.χ. τεχνητή έκρηξη) στην κεντρική Σαντορίνη (π.χ. περιοχή Προφήτη Ηλία), αφού οι σεισμολογικοί σταθμοί σε αυτή την περιοχή (σταθμός THR8 του ΙΜΠΗΣ στον Μονόλιθο και σταθμός THRA του Αστεροσκοπείου στην Αρχαία Θήρα) είχαν τα μικρότερα πλάτη καταγραφής, και οριακά έγραψαν τα αντίστοιχα σήματα.
Είναι μάλλον απίθανο να οφείλεται ο ήχος σε κάποια άλλη επιφανειακή πηγή (π.χ. κατολίσθηση στα πρανή της καλδέρας, υποθαλάσσια έκρηξη λόγω συγκέντρωσης αερίου στην καλδέρα της Σαντορίνης) αφού κάτι τέτοιο θα γινόταν εύκολα αντιληπτό στη Σαντορίνη.

Η μορφή των καταγραφών δείχνει ότι μάλλον πρόκειται για κάποια συμβάντα ανθρωπογενούς προέλευσης (π.χ. σπάσιμο φράγματος ήχου από δύο αεροπλάνα με μικρή χρονική διαφορά, έκρηξη από δοκιμή όπλου σε πεδίο δοκιμών, έκρηξη σε κάποιο σημείο στο βόρειο τμήμα της Σαντορίνης όπου καταγράφηκαν τα πρώτα σεισμικά σήματα). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τέτοια συμβάντα (π.χ. δυνατός κρότος, παρόμοιος με έκρηξη από π.χ. σπάσιμο φράγματος ήχου από αεροπλάνο) δεν είναι άγνωστα στον Ελληνικό ή και Ευρωπαϊκό χώρο. Η ταχύτητα που υπολογίστηκε παραπάνω (περίπου δύο φορές η ταχύτητα του ήχου) μάλλον παραπέμπει σε σήμα από αέρα, κάτι που πιθανότατα θα διευκρινιστεί τις επόμενες ημέρες.

Συνοψίζοντας, οι σημερινοί (σ.σ.: χθεσινοί) “κρότοι”-“εκρήξεις” στη Σαντορίνη είναι πιθανότατα ανθρωπογενούς προέλευσης και δε συνδέονται με κάποια ανώμαλη σεισμοηφαιστειακή δραστηριότητα. Σε κάθε περίπτωση, το ηφαίστειο της Σαντορίνης παρακολουθείται από ένα πολύ-παραμετρικό δίκτυο και δεν υπάρχει κανένα στοιχείο και καμία ένδειξη που να οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το ηφαίστειο της Σαντορίνης δεν παραμένει σε κατάσταση ηρεμίας».

Πηγή: atlantea.news

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News