Μικρές Κυκλάδες: Τα ...διαμάντια εξεγέρθηκαν και ζητούν ότι τους αναλογεί

Εγκληματικό λάθος… Έκτρωμα… Περιθωριοποίηση… Απομόνωση…. Επικείμενος αφανισμός… Αλλά και απορία, εκνευρισμός και αγωνία….  Λέξεις και συναισθήματα που έρχονται στο μυαλό όσων διαβάσουν το κατεπείγον έγγραφο που έστειλαν σήμερα στο Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων (κοινοποίηση σε Δήμαρχο, μέλη Δημοτικού Συμβουλίου αλλά και επικεφαλής δημοτικών παρατάξεων και βέβαια τους βουλευτές του Νομού Κυκλάδων, οι τέσσερις εκπρόσωποι των νησιών που απαρτίζουν τα «διαμάντια» όπως αρέσκεται να λέει ο Δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων κος Μαργαρίτης. Τίτλος του εγγράφου; «Αποκλεισμός των Μικρών Κυκλάδων από κάθε πρόγραμμα ή οικονομική ενίσχυση ή πρωτοβουλία που αφορά νησιά κάτω των 3.000 κατοίκων».

Οι πρόεδροι των Δημοτικών Κοινοτήτων Δονούσας (Δημήτρης Πράσινος), Ηρακλειάς (Πέτρος Γαβαλάς), Κουφονησίων (Αντώνης Κωβαίος) και Σχοινούσας (Μιχάλης Σιγάλας) ενώνουν για μία ακόμη φορά τις δυνάμεις τους και ζητούν τι άλλο από την αποκατάσταση ενός λάθους που έγινε από τον εμπνευστή  του Καλλικράτη…  Να μπορέσουν τα μικρά αυτά νησιά να αποκτήσουν και πάλι την δυνατότητα πρόσβασης στα κοινοτικά (και όχι μόνο) προγράμματα ώστε να αποκτήσουν ανάσα ζωής… Να φύγουν από την περιθωριοποίηση και την απομόνωση που βιώνουν μετά την ένταξή  τους υπό την ομπρέλα του Δήμου Νάξου ενώ δεν διστάσουν να βάλουν στο παιχνίδι και τους τρεις κυβερνητικούς βουλευτές Κυκλάδων  αλλά και τον αρμόδιο υφυπουργό Νησιωτικής Πολιτικής οι οποίοι ουσιαστικά ποτέ δεν ανέλαβαν ουσιαστικές πρωτοβουλίες αλλά έμειναν στα λόγια…

Και κατέληξαν λέγοντας «Το μόνο που μένει είναι ο γνωστός χαρακτηρισμός μας «ως τα διαμάντια» του Δήμου όπως και συνηθίζεται να μας αποκαλούν.  Όμως, για να λάμψουν τα διαμάντια χρειάζεται και το ανάλογο γυάλισμα. Και αυτό γίνεται μόνο με έργα. Αλήθεια, έχετε σκεφτεί πως ακόμη κι εάν σήμερα γίνει το θαύμα να ενταχθούμε, έχουν χαθεί για τα νησιά και τις κοινωνίες τους όλες αυτές οι ευκαιρίες; Ως πότε τελικά θα πληρώνουμε αυτό το τίμημα; Ως πότε θα παραμένετε παρατηρητές των καταστάσεων; "   

Αναλυτικά το έγγραφο αναφέρει:

Έχετε αλήθεια αναρωτηθεί έως πότε θα είμαστε αναγκασμένοι να βιώνουμε το «εγκληματικό» λάθος του τότε Υπουργού Εσωτερικών Ιωάννη Ραγκούση & του εισηγητή του «Καλλικράτη», πρώην βουλευτή Κυκλάδων του ΠΑΣΟΚ Παναγιώτη Ρήγα,  που με μόνο κριτήριο μικροπολιτικές σκοπιμότητες προχώρησαν στην συνένωση των τεσσάρων νησιών που αποτελούν τις Μικρές Κυκλάδες με τους Δήμους Νάξου και Δρυμαλίας,, δημιουργώντας το έκτρωμα που ακούει στο όνομα «Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων»;

Και ποια ήταν και είναι η συνέπεια αυτής της συνένωσης; Η Πολιτεία να έχει αποποιηθεί πλήρως των ευθυνών της απέναντι στα Μικρά νησιά όπως άλλωστε και στον Δήμο συνολικά, μεταθέτοντας εξολοκλήρου το βάρος σε αυτόν. Όμως, και ο νυν Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων με την σειρά του δεν είναι άμοιρος ευθυνών… Χωρίς όραμα και ουσιαστικό στρατηγικό σχεδιασμό από την παρούσα Δημοτική Αρχή, έδειξε ότι δεν έχει ως προτεραιότητα του τα μικρά νησιά και προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποποιηθεί των ευθυνών του και μεταθέτει τις ευθύνες στην Πολιτεία. Τραγικό αποτέλεσμα σε αυτό το μπαλάκι μετάθεσης ευθυνών; Να έχουμε αφεθεί στο περιθώριο και στην κακή μας τύχη.

 Η Πολιτεία καταστρατηγώντας κάθε έννοια  νησιωτικότητας, ισονομίας, ισοπολιτείας καθιστά υπεύθυνο τον Δήμο χωρίς να λαμβάνει υπόψη της τις μοναδικές δυσκολίες και μη λαμβάνοντας καμία περαιτέρω πρωτοβουλία για την ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία του μοναδικού στην Ελλάδα πολυνησιακού δήμου. Αντί να προβαίνει σε πάγιες τακτικές οικονομικές ενισχύσεις (για την λειτουργία των βασικών υποδομών, όπως αφαλατώσεις, ΒΙΟ-ΚΑ, ΣΜΑ, κ.ο.κ), και να παρέχει ειδικά προνόμια σ’ αυτούς τους ελάχιστους πανελλαδικά δήμους, επιλέγει την αντίθετη διαδρομή: τους υποχρηματοδοτεί, τους στερεί τους ανάλογους απαραίτητους  οικονομικούς πόρους και το αναγκαίο προσωπικό. Πλήρης αποκλεισμός με λίγα λόγια για τα τέσσερα νησιά των Μικρών Κυκλάδων από κάθε πρόγραμμα ή οικονομική ενίσχυση ή πρωτοβουλία που αφορά νησιά κάτω των 3.000 κατοίκων.

Και μέσα σ’ αυτά τα χρόνια που λειτουργούμε υπό τον Καλλικράτη, ως εκ θαύματος πάψαμε να αποτελούμε μικρές μειονεκτικές περιοχές και μεταλλαχθήκαμε σε ένα δήθεν μεγάλο, πλούσιο και ισχυρό Δήμο. Πάψαμε να αποτελούμε νησιά με λίγες εκατοντάδες κατοίκους και μεταλλαχθήκαμε από πέντε νησιά σε ένα ενιαίο νησί,  χωρίς αποστάσεις, χωρίς εποχικότητα, χωρίς δυσκολίες, με ενιαίο πλέον πληθυσμό περίπου των 20.000 κατοίκων. Οι σύγχρονοι μεταρρυθμιστές ως εκ θαύματος μέσα από την συνένωση - έκτρωμα πέτυχαν να αφανίσουν από τον χάρτη πέντε κατοικημένα νησιά (ήπιας τουριστικής ανάπτυξης) και σταδιακά πέτυχαν να μας οδηγήσουν σε περιθωριοποίηση, απομόνωση, ερήμωση και επικείμενο αφανισμό. Και με τη Δημοτική Αρχή να παρακολουθεί ατάραχη, σαν να μην την αφορά αυτή η εξέλιξη.

Δυστυχώς σε αυτή την συγκυρία έχει αποδειχθεί πως είμαστε μόνοι μας. Οι κυβερνητικοί βουλευτές Κυκλάδων στα τέσσερα χρόνια διακυβέρνησης, παρά τις συνεχείς εκκλήσεις μας, στάθηκαν όχι μόνο αδιάφοροι αλλά ουσιαστικά ανήμποροι να προχωρήσουν ακόμη και σε στοιχειώδεις πρωτοβουλίες. Το Υπουργείο Εσωτερικών, παρά τις επιστολές μας, τις τηλεφωνικές επικοινωνίες - αλλά και την πρόσφατη συνάντηση που είχαμε ως θεσμικοί φορείς με τον Γ.Γ. κ. Κώστα Πουλάκη - στάθηκε εντελώς απαθές  στο να προχωρήσει στα στοιχειώδη και αυτονόητα. Ο δε Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Νεκτάριος Σαντορινιός, που πρόσφατα επισκέφτηκε το Κουφονήσι και αγκαλιάστηκε από το σύνολο της τοπικής κοινωνίας, εξάντλησε την προσπάθεια του σε επικοινωνιακή και όχι νησιωτική πολιτική.

Η μόνη παρηγοριά μας, παραμένουν οι μικρές εθελοντικές ομάδες που κρατούν ακόμη όρθια τα νησιά μας. Ως πότε όμως;

Πόσο δύσκολο είναι αλήθεια να προωθηθεί μια τροπολογία που θα αποκαθιστά αυτή την τεράστια αδικία, όπου θα αναφέρει μία απλή πρόταση; Πως οι πρώην νησιωτικές κοινότητες που εκτείνονται στην περιφέρεια ενός ολόκληρου νησιού και συνενώθηκαν με μεγαλύτερο νησί - δήμο θα συμπεριλαμβάνονται στα όποια προγράμματα ή πρωτοβουλίες και θα χορηγούνται και σε εκείνες τα προνόμια ή οι οικονομικές επιχορηγήσεις που λαμβάνουν οι νησιωτικοί δήμοι κάτω των 3.000 κατοίκων.

Πόσο δύσκολο είναι αλήθεια, αφού ουσιαστικά θα έρθει να αποκαταστήσει μια τεράστια αδικία, η οποία στερεί αναγκαίους οικονομικούς πόρους για την βιώσιμη ανάπτυξη μας; Και  αυτό που αντιλαμβάνεται και ένα μικρό παιδί πλέον είναι ότι οι αρμόδιοι της Πολιτείας αδυνατούν να κατανοήσουν ότι οι νησιωτικές μας κοινότητες αποτελούν αυτόνομα νησιά. Προκλητικά, εξακολουθούν να μας εξαιρούν από αναγκαίες - για την βιώσιμη ανάπτυξη και τελικά για την επιβίωσή μας - χρηματοδοτήσεις.

Σας παραθέτουμε κάποια παραδείγματα;

- Το έτος 2017 το Υπουργείο Εσωτερικών  προχώρησε στην έκτακτη οικονομική ενίσχυση 88 μικρών ορεινών και νησιωτικών Δήμων της χώρας με συνολικό ποσό ύψους περίπου 20.000.000€ ενισχύοντας εκτάκτως τους Δήμους αυτών των κατηγοριών (με το ποσό περίπου των 180.000€ τον κάθε δήμο) για την κάλυψη είτε λειτουργικών τους δαπανών, είτε για επενδυτικές τους δραστηριότητες και έργα που θα αποδοθούν με χρηματικές εντολές του Υπουργείου Εσωτερικών προς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

Με τα λύπης διαπιστώνουμε πως εμείς δεν είμαστε πουθενά.

Αξιοσημείωτο δε είναι πως το Υπ. Εσωτερικών επισημαίνει στην σχετική απόφαση του πως προχώρησε στην έκτακτη οικονομική ενίσχυση των παραπάνω, αντιλαμβανόμενο τις επιπρόσθετες δυσκολίες με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωποι, συγκριτικά με Δήμους άλλων κατηγοριών. Γι´ αυτό και τα κριτήρια κατανομής της ενίσχυσης καθορίζονται βάσει γεωμορφολογικών και δημογραφικών χαρακτηριστικών, συνδεόμενων με την νησιωτικότητα, την ορεινότητα και τον πραγματικό πληθυσμό. Θα έλεγε κάποιος πως δρα λες και θέλει να ρίξει αλάτι στην πληγή. Πώς μας εξαιρούν λοιπόν, με ποιο κριτήριο;

- Το έτος 2018, όπως ανακοινώθηκε, αυτή η έκτακτη οικονομική ενίσχυση θα χορηγηθεί εκ νέου εξαιρώντας όμως απροκάλυπτα και πάλι τις Μικρές Κυκλάδες.

- Το Υπουργείο Εσωτερικών στις 18 - 03 - 2018 καλεί τους Δήμους της Χώρας να υποβάλουν προτάσεις προκειμένου να ενταχθούν στο Πρόγραμμα «ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ», που αφορά στην προμήθεια και τοποθέτηση εξοπλισμού για την αναβάθμιση των παιδικών χαρών.   Το περιεχόμενο της πρόσκλησης αφορά τη χρηματοδότηση των δήμων για την προμήθεια και τοποθέτηση εξοπλισμού των παιδικών χαρών με στόχο τη βελτίωση, των παρεχόμενων υπηρεσιών στον τομέα της ψυχαγωγίας των ανηλίκων. Ο συνολικός προϋπολογισμός της πρόσκλησης ανέρχεται σε 70.000.000 €. Το ποσό χρηματοδότησης ανά δικαιούχο (δήμο), διαμορφώνεται βάσει των κάτωθι κριτηρίων:

α) Σε δήμους με μόνιμο πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους χρηματικό ποσό 130.000,00 €.

β) Σε δήμους με μόνιμο πληθυσμό πάνω από 1.500 κατοίκους:

β1) Χρηματικό ποσό 200.000,00 € προσαυξημένο με ποσό ίσο με τον μόνιμο πληθυσμό του δήμου, εφόσον δεν υπάρχει σε αυτόν οικισμός άνω των 5.000 κατοίκων,

β2) Χρηματικό ποσό που αντιστοιχεί στο 90% του αθροίσματος των 200.000,00 € συν ποσού ίσου με το μόνιμο πληθυσμό του δήμου, εφόσον υπάρχει τουλάχιστον ένας οικισμός άνω των 5.000 κατοίκων.

Εμείς και πάλι πουθενά.

Το παράλογο της παραπάνω πρόσκλησης, είναι πως εάν ήμασταν νησιά -  δήμοι θα επιχορηγούμασταν ανά νησί με το ποσό των 130.000 €, δηλαδή τέσσερα νησιά (Μικρές Κυκλάδες) Χ 130.000 € = 520.000 €, όπως δικαίως έγινε για τα νησιά Ανάφη και Σίκινο. Ο δε Δήμος Νάξου επίσης θα λάμβανε το ποσό των 200.000 €, δηλαδή συνολικά θα έπρεπε να λάβουμε 720.000 €. Επειδή όμως ανήκουμε στον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων ως ενιαίος πληθυσμός και ο δήμος διαθέτει μια κοινότητα με πληθυσμό άνω των 5.000 κατοίκων, η επιχορήγηση για τον δήμο μας είναι συνολικά  200.000 € (όσο δηλαδή της Αμοργού κ.ο.κ.).

- Από τα 102.000.000 € που διατέθηκαν από το Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Βορείου & Νοτίου Αιγαίου τα μοναδικά νησιά που εξαιρέθηκαν εξακολουθούν δυστυχώς να είναι οι Μικρές Κυκλάδες. Και εδώ μπορούμε να αναφέρουμε ότι τεράστια ευθύνη φέρει και ο Δήμος - ομπρέλλα, όπου δεν υπέβαλε πρόταση ξεχωριστή για τα τέσσερα μικρότερα νησιά.

- Το 2017 το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων υπέγραψε προγραμματική Σύμβαση με την Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. με αντικείμενο την τεχνική υποστήριξη του προγράμματος επιχορήγησης των μικρών δήμων.

Και πάλι τα νησιά μας έμειναν στο περιθώριο.

Ειδικότερα με τη συγκεκριμένη δράση, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων επιχορηγεί την εκπόνηση μελετών και το κόστος υπηρεσιών για την ωρίμανση των έργων των μικρών νησιωτικών και όλων των ορεινών δήμων της χώρας που, μέχρι σήμερα, αντιμετώπιζαν σοβαρές δυσκολίες για να υλοποιήσουν ακόμη και στοιχειώδη επενδυτικά προγράμματα, λόγω έλλειψης των κατάλληλων υποδομών σε τεχνικές υπηρεσίες και εξειδικευμένο προσωπικό, αλλά και περιορισμένων πόρων χρηματοδότησης. Τα μοναδικά νησιά που εξαιρέθηκαν είναι και πάλι οι Μικρές Κυκλάδες.

Και ο κατάλογος συνεχίζεται. Έχουμε εξαιρεθεί από το «ΦιλόΔημος 1 και 2» λόγω αδράνειας του Δήμου – ομπρέλα και από τις χρηματοδοτήσεις του ΕΣΠΑ για τα μικρά νησιά ύψους 50.000.000 €, λόγω έλλειψης  συνεργασίας με μελετητικό γραφείο, απολέσθει η δυνατότητα της αξιοποίησης του σημαντικότερου μέρους αυτών. Μοναδική εξαίρεση οι όποιες εντάξεις έργων όπως, οι αφαλατώσεις στην Ηρακλειά & τη Δονούσα (αλλά και εδώ με επέμβαση της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου).

Το μόνο που μένει είναι ο γνωστός χαρακτηρισμός μας «ως τα διαμάντια» του Δήμου όπως και συνηθίζεται να μας αποκαλούν.  Όμως, για να λάμψουν τα διαμάντια χρειάζεται και το ανάλογο γυάλισμα. Και αυτό γίνεται μόνο με έργα.

Αλήθεια, έχετε σκεφτεί πως ακόμη κι εάν σήμερα γίνει το θαύμα να ενταχθούμε, έχουν χαθεί για τα νησιά και τις κοινωνίες τους όλες αυτές οι ευκαιρίες; Ως πότε τελικά θα πληρώνουμε αυτό το τίμημα; Ως πότε θα παραμένετε παρατηρητές των καταστάσεων;