Νάξος - Κόρωνος: Οι ζημιές, τα μνημειώδη ψέματα και οι απαντήσεις

«Είμαι 73 χρόνων, ασχολούμαι 45 χρόνια με τα ΣΜΥΡΙΔΙΚΑ και ελπίζω να δω κάτι να γίνει στον ιστορικό τόπο της Ορεινής Νάξου, πριν…» Αναφορά που πονάει… Αναφορά που σε κάνει να σκεφτείς ότι ο συγγραφέας αυτής της αναφοράς έχει αρκετό θυμό μέσα του και αναζητεί επιτέλους μία λύτρωση… Ο λόγος για τον Μανώλη Μανωλά, τον τέως Πρόεδρο της Κοινότητας Κορώνου, τέως αντιδήμαρχο Δήμου Δρυμαλίας, που για μία ακόμη φορά φέρνει στο προσκήνιο το θέμα του Εναερίου Νάξου, ενός μνημείου που μπορεί μεν να έχει γράψει ιστορία σε Πανελλαδικό επίπεδο λόγω της υποδομής του όταν κατασκευάστηκε (βλ δεκαετία του 30) αλλά έχει αφεθεί στη μοίρα του και κινδυνεύει να χαθεί λόγω της αδιαφορίας υπηρεσιών από όλες τις πλευρές ενώ δεν λείπουν και οι αιχμές για τους ντόπιους αρμόδιους φορείς… …

Και το χειρότερο, είναι ότι το βιομηχανικό θαύμα σε επίπεδο Ευρώπης με την ενδεχόμενη κατάρρευσή μπορεί να προκαλέσει και ατυχήματα…   Μάλιστα, ο κος Μανωλάς για μία ακόμη φορά προχώρησε σε παρουσίαση όλων των ζημιών που έχουν συμβεί όλα αυτά τα χρόνια τονίζοντας ότι πίσω από τον Εναέριο έχουμε πολλά ψέματα που αγγίζουν το όριο του μύθου..

Ας δούμε όμως τι αναφέρει στο σχετικό ενημερωτικό σημείο που από το Σάββατο είναι στα χέρια και της Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού κας Μενδώνη..  Τίτλος του σημειώματος … «Εναέριος Νάξο και εγκαταστάσεις του. Μνημειώδη τα ψέματα για το μνημείο του εναερίου και των εγκαταστάσεων και Σμυριδωρυχείων Νάξου. Καταδικασμένο από αδιαφορία υπηρεσιών και από εγκληματικές ενέργειες ντόπιων» 

Αναλυτικά το σημείωμα.. 

Ο Εναέριος μεταφοράς Σμύριδας είναι έργο που κατασκευάστηκε το 1924-1927 και λειτούργησε μέχρι το 1985. Είχε 72 πυλώνες ύψους 5-43μ.  ,διπλές γραμμές συρματόσχοινου μήκους 8.760 μ., είχε 6 σταθμούς φόρτωσης και μετέφερε 220 κουβάδες των 2-4 στατήρων.
Εθεωρείτο το μεγαλύτερο βιομηχανικό τεχνικό έργο της Ευρώπης προπολεμικά, και είναι μοναδικό στον Ελληνικό χώρο.
Mε την υπ’αρ. Υ.Α. ΥΠ ΠΟΛ/ΔΙΛΑΠ/ Γ/ 2986/ 49087/8-11-89 Απόφαση Υπουργού
Υπουργ. Αποφ. Που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 869Β / 21-11-89 Χαρακτηρίστηκαν  ως ιστορικοί τόποι :
α) Ο ‘’Εναέριος’’ μεταφοράς σμύριδας με ζώνη προστασίας 50μ. από κάθε πλευρά
β) τα ορυχεία Σμύριδας
γ) και ιστορικά διατηρητέα μνημεία οι εγκαταστάσεις των σταθμών φόρτωσης και
δ) ως  ιστορικό διατηρητέο μνημείο ο μηχανολογικός εξοπλισμός του Εναέριου και οι εγκαταστάσεις φόρτωσης.
- Δυστυχώς από το 1985 που δούλεψε για ένα 10ήμερο την τελευταία φορά και μέχρι το 1990 έγιναν τεράστιες καταστροφές στο μνημείο και τις εγκαταστάσεις του, κυρίως στους σταθμούς φόρτωσης της Κορώνου αλλά και της Μουτσούνας , με θεατές τους δημόσιους υπαλλήλους, φύλακες  των σμυριδωρυχείων.
- Έκτοτε το μνημείο έμενε στην φθορά του χρόνου και των κεραυνών, ενώ έγιναν μόνον ελάχιστες προσπάθειες συντήρησης και επισκευών και μόνον από την Κοινότητα Κορώνου.
Όπως:

  • Αντιστήριξη πυλώνα Νο 21. Το 1998 περιοχής Στραβολαγκάδας.
  • Συντήρηση μηχανοστασίου Στραβολαγκάδας το 2001.
  •  Περιτοίχιση και συντηρήσεις – επισκευές το 2002.
  •  Προσπάθεια ανέγερσης Μουσείου Σμύριδας   Σαραντάρας και συντηρήσεις,   - επισκευές 2001-2002. Το έργο δεν ολοκληρώθηκε.
  • Ηλεκτροδότηση περιοχών Στραβολαγκάδας και Σαραντάρας 2010. 
  •  Περίφραξη με εθελοντές του βιομηχανικού πάρκου 75 στρεμμάτων περιοχής Στραβολαγκάδας Αύγ. 2014.   
  •  Δενδροφύτευση Στραβολαγκάδας 2015. 
  •  Μερική επισκευή μηχανοστασίου εναερίου Στραβολαγκάδας 2001.  (Πρ. Leader 2)
  •  Προστασία πυλώνα Νο31 το 2012. 
  •  Κατασκευή 3 δεξαμενών  νερού στην Στραβολαγκάδα το 2002 και 2008.
  •  Συντήρηση  με εθελοντές της μηχανής Στραβολαγκάδας  το   2004.


Θα καταγράψουμε παρακάτω μερικές ενέργεις, κάποιους βανδαλισμούς και καταστροφές (Α) αλλά και τα ΜΝΗΜΕΙΩΔΗ ΨΕΜΑΤΑ (Β).

Α. ΖΗΜΙΕΣ ΚΑΙ ΒΑΝΔΑΛΙΣΜΟΙ ΣΤΟΝ ΕΝΑΕΡΙΟ ΝΑΞΟΥ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
-Καταγγελία στην έναρξη του έργου κατασκευής του Εναερίου στις 25/7/1924  από τον Αντιπρόσωπο Νάξου Δ. Προμπονά προς την Δ’ των Ελλήνων Εθνική Συνέλευση με σοβαρά θέματα και κυρίως για το τμήμα Πηγής-Λυώνα, ζητά την ακύρωση της ανάθεσης του έργου για 37 λόγους .
-Το 1938 εργάτες της Κορώνου διαμαρτυρόμενοι έκοψαν το συρματόσχοινο του Εναερίοιυ στην θέση Αλωνίστρα. Ανακρίσεις, συλλήψεις εργατών, δίκη στην Σύρο κλπ. Βλ. Πρακτικά Σωματείου.
-Το 1939 έγινε αντικατάσταση μέσα σε 34 ημέρες του συρματόσχοινου από τον εργολάβο Δημ. Εμ. Μανωλά βλ. άρθρο στις 25/01/39 Α.Φ. 49 Ναξ. Χρονικά και ευχαριστήριο του Πρ. Σωματείου Σμυριδ. Ιωάννη Κουφόπουλου (βλ. αρχείο μου)
-25-11-1963 καταγγελία του Νικηφόρου Μανδηλαρά βλ. Εφ. Νάξ. Χρονικό Α.φ. 25/25-11-63 με τίτλο ‘’Γνωστοί Εργολάβοι της Ε.Ρ.Ε. λυμαίνονται ασύδοτοι τον Εναέριο Νάξου’’ κ.λ.π. που κατέληξε σε δικαστικό αγώνα μεταξύ Νομάρχη και Μανδηλαρά Νικηφ. Ο οποίος αθωώθηκε.
-Το 1979-81 οι χειριστές των μηχανημάτων της ΜΟΜΑ γκρέμισαν τους οικίσκους του Σταθμού της Πηγής ρίχνοντας ογκόλιθους εναντίον τους, κατά την διάνοιξη του δρόμου προς Λυώνα.
-Αρχές του 1982 δρομολογήθηκε από τις Υπηρεσίες η διάλυση και καταστροφή με δημοπρασία από τον ΟΔΔΥ που ματαιώθηκε τελευταία στιγμή.
Μετά στις 2-11-1982, ζητήθηκε με Υπόμνημα του Βουλευτή Ν. Λεβογιάννη η κήρυξη σε μνημείο και προκλήθηκε η Υπ. Απόφαση του 1989 και έγινε η κήρυξη με Αποφ. Υπουργού το 1989 (ΦΕΚ 869Β).
-Στην Πηγή όταν άνοιξαν τον δρόμο- παρακλάδι της Πηγής περί το 1985-1990, έκοψαν τον Νο.1 πυλώνα γιατί έπεφτε στον δρόμο Πηγής- Σπήλιου. Ακόμη, είναι διαλυμένος και ο Νο.2 στην πλαγιά της Πηγής πάνω από το δρόμο (βλ. φώτο).
-Παλιά μεταξύ 1985-1990 είχε σπάσει ο πυλώνας Νο. 33 από Κεραυνό στη θέση Φυλάδια διπλωμένος στα δυο (βλ. φώτο.)
-Τα συρματόσχοινα του Εναερίου μεταξύ Πηγής-Πεδουλών και Στραβολαγκάδας αφαιρέθηκαν μεταξύ 1986 και 1989 με χειροκροτητές και θεατές τους Δημοσίους υπαλλήλους ,φύλακες των Σμυριδωρυχείων.
-Κάτοικος της Κορώνου διέλυσε με φορτωτή τον Σταθμό της Στραβολαγκάδας το 1989 (που κηρύχθηκε διατηρητέο Μνημείο ΦΕΚ 869 Β /89) για να καταχραστεί το συσσωρευμένο στο σταθμό Σμυρίγλι. Τα σίδερα του σταθμού πουλήθηκαν για παλιοσίδερα.
-Ο σταθμός της Μουτσούνας καταπλακώθηκε μετά το 1990 μέχρι το 1998 και ακόμη μεχρι το 2010. Μετά τις πωλήσεις τα τελευταία χρόνια, έγινε σταδιακά το ξεπλάκωμα του σταθμού της Μουτσούνα.
-Το 1995 το βιομηχανικό Μουσείο Ερμούπολης ζητά την μεταφορά της μηχανής της Στραβολαγκάδας στην Σύρο. Έντονη αντίδραση του Πρ. Κορώνου Μαν. Μανωλά ματαίωσε την μεταφορά (βλ. άρθρο εφ. Ελευθερίας στις 12/09/1995 (‘’θέλουν την ιστορία τους’’)
-Το 1998 κατέστρεψαν περίπου 190 βαγώνια από τον Σταθμό της Μουτσούνας ( βλ. Έγγραφα) υπέβαλα μήνυση αλλά ΑΘΩΟΙ με βούλευμα. (Καταγγελία 12/09/1998 έγινε ποιν. Δίωξη και με το Αρθμ. 67/2000 Αποφ. του συμβ. Πλημμελειοδικείου Νάξου)
-Στις 18-01-2018 έπεσε ένας πυλώνας στον περίβολο δίπλα στην Μουτσούνα από υπερβολικό αέρα (βλ. φωτο και δημοσιεύματα στο internet).
-Καταστεροφές Εναερίου από βίαιη ενέργεια και έπεσαν οι Πυλώνες 27,28,29 της Αλωνίστρας και 2 στου Ζεματά Κορώνου. Στις 29/07/2019. (Υποβάλαμε Υπόμνημα- Καταγγελία για την κοπή συρματόσχοινου στην Αλωνίστρα-Φυλάδια). Η καταγγελία έγινε από την Τοπ. Κοινότητα Κορώνου, Το  Σωματείου Σμύριδας και τον Μανώλη Μανωλά.

Β.ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΧΩΡΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
-Μάϊος 1930 Υπομν. Του Συνδ. Σμυρ. Ορμου Λυώνα που διαμαρτύρονται για το τμήμα εναερίου Πηγής-Λυώνα .(Πρ. Συνδ. Σμυρ/εργατών Εμ. Δ. Μανωλάς (παππούς μου) βλ. Άρθρο Εφ. ΚΥΚΛΑΔΙΚΗ ΕΝΩΣΙΣ Α.Φ. 4/15-5-1930)
-Με την Απόφ 38/1949 του Πρωτ Σύρου αναγνωρίζεται  Σωματείον με τίτλο ‘’Σύνδεσμος Εργατικού Προσωπικού Εναερίου Σιδηρόδρομου Σμυριδωρυχείων Νάξου’’
-20-01-92 Η Κοινότητα Κορώνου ζήτησε με το Αρ. Πρωτ. 114/20-1-92 την συμπλήρωση της Υπ. Απόφ. του ΦΕΚ 869 Β (βλ. Έγγραφα) αλλά το Υπ. Πολιτισμού  δεν ολοκλήρωσε τις διαδικασίες παρά τις ερωτήσεις βουλευτών (Χωματάς,Παπαζώη).
-Το 1996 η Κοινότητα Κορώνου με συνεργασία φορέων και άλλων Χωρών της Ε.Ε. άρθρου 10 του ERDF (Δεύτερο. Πρόγραμμα διαπεριφερειακής Συνεργασίας και Καινοτόμων Ενεργειών) στα πλαίσια των Διαρθρωτικών Ταμείων για ένα Πιλοτικό Πρόγρ. Διαπεριφερειακής συνεργασίας με στόχο την ‘’ανάδειξη και αξιοποίηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς των Σμυρ. Νάξου΄΄ που δυστυχώς δεν εγκρίθηκε.
-Από το Εθν. Μετσόβιο Πολυτεχνείο, την Επιτροπή Ερευνών, το 1997 έγινε ‘’Καταγραφή και Αποτίμηση των Ισορικού Βιομηχανικού. Εξοπλισμού στα Σμυριδωρυχεία Νάξου’’ με κοστολόγηση των παρεμβάσεων. Έργο δεν έγινε.
βλ. Εναέριος 4σελιδο 1997 του Εθν. Μετσ. Πολυτ. ‘’Ο Εναέριος στα Σμυριδωρυχεία Νάξου’’.
-Οκτώβριος 1997 με τίτλο ‘’Ναξία Σμύρις’’ Συντήρηση και  Ανάδειξη των προβιομηχανικών εγκαταστάσεων Σμύριδας της Ανατολικής Νάξου ‘’ συνεργασία Εθν. Μετσ. Πολυτ., ‘’ΑΡΙΑΔΝΗ Α.Ε’’ και φορέων άλλων χωρών, έγινε πρόταση στην Ε.Ε. που όμως δεν εγκρίθηκε.
-Το 1998 έγινε έργο σωστικής υποστήριξης του πυλώνα Νο. 21 της Στραβολαγκάδας με χρηματοδότηση του Υπ. Πολιτισμού 3.000.000 δραχ. του 1993 και της Κοινότητας Κορώνου 1.500.000 δραχ., σύνολο, 4.500.000 δραχ. Εργολάβος Γιώργος Μανδηλαράς (βλ. φώτο έργων).
-Το 2001-2002 με πιστώσεις του Προγράμματος Leader2 έγινε επισκευή του οικίσκου μηχανής Στραβολαγκάδας, προϋπ περίπου 5.000 υερώ.
-Το 2002 Ο Ορέστης Βαβατσιούλας και η Μαρικίτα Διαμαντοπούλο, αρχιτέκτονες, σε διεθνή έκθεση για την Πολιτιστική κληρονομιά, στο Βερολίνο, παρουσίασαν τα έργα του προγράμματος Μedstone  (διάσωση και ανάδεξη) κλπ. KEEPING CULTURAL ARCHITECTURAL IDENTITY (β΄λ. σχετικό έντυπο).
-Το 2002 η ‘’Α.Ε. ΑΡΙΑΔΝΗ’’ υπέβαλε πρόταση ‘’Προστασία και Ανάδειξη Ιστορικού Τόπου και διατηρητέου Μνημείου Σμυριδωρυχείων Νάξου’’ στα πλαίσια του Γ’ Κ.Π.Σ. με πλήρη φάκελο. ΠΑΛΙ κανένα αποτέλεσμα.
-Το 2002 στην Αυστρία στην σύνοδο για τα ‘’Ευρωπαϊκά Γεωπάρκα’’. Η ‘’ΑΡΙΑΔΝΗ Α.Ε.’’ έκανε πρόταση για ένταξη στα Ευρωπαϊκά Γεωπάρκα με εισηγητή τον Ορ. Βαβατσιούλα αρχιτέκτονα του Υπ.Πολιτισμού. Δεν εγκρίθηκε γιατί η πρόταση δεν έγινε από φορέα Ν.Π.Δ.Δ, ενώ είχαμε όλες τι ς προϋποθέσεις και παρακαλούσαν για ένταξη μας ως 6ος φορέας στο Δίκτυο. Οι δημόσιοι τοπικοί φορείς παρά τα αιτήματα μας δεν ενδιαφέρθηκαν ποτέ.
-Στο Συνέδριο Κορώνου 4-7/9/2003 ‘’Η Νάξος δια μέσου των αιώνων’’
‘’Αναπτυξιακή Προοπτική Ορεινής Νάξου’’ εισηγητής Μαν. Μανωλάς περιγραφή της Τουριστική Αξιοποίηση των Σμυριδωρυχείων και των εγκαταστάσεων του Εναέριου. Βλ. τόμο πρακτικών του 2007 σελ.989-1004.
-Το 2003 υποβάλαμε πρόταση στο Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. στο Πρόγραμμα του ΕΤΕΡΠΣ ‘’Περιβαλλοντική Αξιοποίηση Παλαιών Κτισμάτων’’ για το έργο ‘’Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Ιστορικών κτηρίων του Σταθμού Φόρτωσης της Στραβολαγκάδας του Εναέριου μεταφοράς Σσμύριδας στη νήσο Νάξο’’ ως κέντρο περιβαλλοντικής ενημέρωσης- ευαισθητοποίησης και υποδοχής εθελοντών με φορέα υλοποίησης τον Δήμο Δρυμαλίας. Η Πρόταση αξιολογήθηκε και εγκρίθηκε (Σχετ. Αρθ. Πρωτ. 10876/5-3-2004 του ΥΠΕΧΩΔΕ) με προϋπολογισμό  80.000 ευρώ του προγράμματος και 80.000 ευρώ ίδια συμμετοχή του Δήμου Δρυμαλίας. Δυστυχώς το έργο δεν ξεκίνησε ποτέ και οπως μας πληροφόρησαν έχει παγώσει!!!!!!!
-Το 2003 επισκέφτηκε την Κόρωνο ο τότε Αρχηγός Αξιωματικής αντιπολίτευσης  Κ. Κων/νος Καραμανλής, ο οποίος υποσχέθηκε την επίλυση του προβλήματος ένταξης των σχετικών έργων, στον οποίο ενεχυρίστηκε σχετικό Υπόμνημα . (Σχετ. το αρ. πρ. Κ7907/29-9-2006) έγγραφο του Γραφ. του Πρωθυπουργού. Δυστυχώς κανένα αποτέλεσμα.
-Το 2006 υποβάλαμε πρόταση με φάκελο  ώριμου έργου (μελέτη, άδειες κλπ) για των ολοκλήρωση του ‘’Μουσείου Σμύριδας στην Σαραντάρα Κορώνου’’ και ένταξη του στο ΠΕΠ Ν. Αιγαίου, αλλά οι σοφοί της Περιφερ. Ν. Αιγαίου αποφάνθηκαν ότι ‘’δεν θα συμβάλει στην Τουριστική ανάπτυξη’’ και δεν ενέταξαν την πρόταση μας. Σημειωτέον ότι το έργο είναι ημιτελές από το 2002 και παρά τις υποσχέσεις του Περιφερειάρχη Κ. Κόκκινου.
-Το 2006 (12-12-06) ο Δήμος Δρυμαλίας Νάξου με ομόφωνη απόφαση. Αρ. 307 διαμαρτύρεται για την μη ένταξη του έργου ‘’Ολοκλήρωση του Μουσείου Σμύριδας στο χώρο των Ορυχείων Σαραντάρας Κορώνου’’ στο μέτρο 3.5 του Π.Ε.Π ενώ πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις της μελέτης (εγκρίσεις, οικοδ. Άδεια κλπ) και παρά τις δημόσιες δεσμεύσεις του Περιφ. σε συνέδριο στ’ Απεράθου προς τον Κ. Μανωλά πάλι ΤΙΠΟΤΑ.
-Ομοίως το 2007 ο Σύλλογος ‘’Ο κύκλος φιλίας Κορώνου-Μπόχουμ-Γερμανίας’’ διαμαρτυρήθηκε με υπόμνημα και σε επερώτηση στην Βουλή  του βουλευτή Κ. Παν. Ρήγα ,αριθ. Πρωτ. 4084/26-5-2006, δόθηκαν υποσχέσεις ένταξης του έργου στο ΠΕΠ Ν. Αιγαίου (Υπ. Πολιτισμού Βουλγαράκης και Τουρισμού Φάνη Πετραλιά, σε ερώτηση του βουλευτή Ι. Χωματά )  αρ. πρωτοκόλλου 463/ 15-5-2007. Δυστυχώς πάλι κανένα αποτέλεσμα .
-Το 2010 Η ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΉ ΑΡΧΗ της Περιφέρεις Ν. Αιγαίου σε διαβούλευση με την ΤΕΔΚ Κυκλάδων και την Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Ν. Κυκλάδων κατήρτησαν πτόταση σε μορφή ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΝΗΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ με αναφορά των έργων κατά τομέα και ενέταξαν το έργο ‘’Ολοκλήρωσης του Μουσείου Σμύριδας στην Σαραντάρα’’ προϋπ 300.000 ευρώ με ωριμότητα Α και το ‘’βιομηχανικό πάρκο Στραβολαγκάδας’’ προϋπ. 500.000 ευρώ με ωριμότητα Γ (σχετ. Αρ. Πρ. 1605/31-3-2010). Δυστυχώς ο Δήμος Νάξου κλπ. Τοπικοί φορείς δεν ενδιαφέρθηκαν περαιτέρω και πάλι ναυάγιο της προσπάθειας.
-Το 2012 (Ιαν-Φεβρ) έγινε καθαρισμός της βάσης  και έργο προστασίας του πυλώνα Νο.31 με δαπάνη 2.000 ευρώ που διέθεσε το Αιολικό Πάρκο Κορώνου.
-3-5/2012 Έγινε πρόταση από την Εξωραϊστικό Πολιτιστικό Σύλλογο Κορώνου Νάξου ‘’αποκατάστασης και τουριστική αξιοποίηση των εγκαταστάσεων Σμύριδας στην Κόρωνο Νάξου’’ προϋπολογισμού 1.000.000 ευρώ. Πάλι μάταια.
-Στις 18-12-2012 υπεβλήθη αρμοδίως και στον Δήμο Νάξου ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 32 σελ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ , ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΟΥ, ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΝΆΞΟΥ με σύγχρονα συστήματα πληροφορικής, πρόγραμμα ανάπλασης και αξιοποίησης των εγκαταστάσεων, ΣΤΟΩΝ ΚΑΙ ΚΤΗΡΙΩΝ και του ΕΝΑΕΡΙΟΥ συστήματος μεταφορας της Σμύριδας στη Νάξο. Tην πρόταση επεξεργάστηκε ερευνητική ομάδα 17 επιστημόνων , κοινοποιήθηκε αρμοδίως και έχει αγνοηθεί εντελώς από όλους.
-Το 2014 (Αρ. Πρ. 13005/1-8-2014) ο Δήμος Νάξου ζήτησε επιθεώρηση των εγκαταστάσεων του Εναερίου, συγκροτήθηκε Διϋπουργική Επιστημονική Επιτροπή της Επιθ. Μεταλλίων Ν. Ελλάδος του Υπ. Περιβάλλοντος και του Υπ. Πολιτισμού. Επιθεώρησαν τις εγκαταστάσεις τον Σεπτέμβριο του 2014 και υποσχέθηκαν να ξαναέρθουν τον Οκτώβριο του 2014. ΑΝΑΜΑΊΝΟΥΜΕ ΑΚΟΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥΣ . (Σχετικά Δ13/ Α/ Φ7.7/9463/29-5-2014, Δ/13/Α / Φ7.7/16370/23-10-2014 και οικ. 20319/12-5-2015 Αποφ. του Υπ. Περιβαλ.)
-Φεβρ. 2016 Δόθηκαν υποσχέσεις για έργα συντήρησης από το Υπ. Περιβ. Και υπογραφή προγραμματικής σύμβασης Δήμου Νάξου καυ Υπ. Περιβ. (βλ.άρθρα Φεβ. 2016 εφημ. Ναξιοτυπίας). Έργο 0.
-Μελέτη από το  Ι.Γ.Μ.Ε. τον Ιούλιο 2018 Πρόταση της μελετ. Εταιρείας ECHMES  ‘’Εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας Εκμετάλλευσης Σμύριδας Νάξου’’ και περιγράφει την ανάπτυξη και την Τουριστική Εκμετάλλευση των εγκαταστάσεων των Σμυριδωρυχείων και του Εναερίου και αξιοποίηση –εκμετάλλευση 4-5 ορυχείων που εν τω μεταξύ έκλεισαν και δεν λειτουργούν πλέον.

-  ΤΕΛΟΣ, Το Σωματείο των Σμυριδωρυκτών ενημερώνει σε ετήσια βάση την υπηρεσία Σμυριδωρυχείων, την Επιθεώρηση Μεταλλίων Ν. Ελλάδος και  όλους του αρμόδιους Υπουργούς, θέτοντας πάντα αίτημα για  την συντήρηση των εγκαταστάσεων του Εναερίου. Αποσπούν μόνον υποσχέσεις και ΨΕΜΑΤΑ , οι δύο προηγούμενοι Υπ. Περιβάλλοντος Κ. Παν. Σκουρλέτης και Κ. Γ. Σταθάκης επισκέφθηκαν τα ορυχεία, αλλά αποτέλεσμα ακόμα ΤΙΠΟΤΑ. Μόνον γενικόλογες υποσχέσεις και κάποιες αναγνωριστικές γενικόλογες μελέτες (μάλλον προμελέτες).
 Είμαι 73 χρόνων, ασχολούμαι τα 45 χρόνια με τα ΣΜΥΡΙΔΙΚΑ και ελπίζω να δώ κάτι να γίνει στον ιστορικό τόπο της Ορεινής Νάξου, πριν………….

Υ.Γ. Αναλυτικές πληροφορίες, έγγραφα και φωτογραφίες στο προσωπικό μου αρχείο. Διαθέσιμα σε κάθε ζήτηση από οποιονδήποτε.