Χαρτογράφηση του βυθού στη Δήλο

Η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων (ΕΕΑ) σε συνεργασία με τη Γαλλική Σχολή Αθηνών (ΓΣΑ) και το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) διεξήγαγαν την πρώτη υποθαλάσσια γεωμορφολογική και γεωαρχαιολογική έρευνα στην περιοχή ανάμεσα στα νησιά Δήλο και Ρήνεια το χρονικό διάστημα 4 και 5 Νοεμβρίου 2016.

Αποτυπώθηκε με μεγάλη λεπτομέρεια η βαθυμετρία του πυθμένα και αποκαλύφτηκε το υποβρύχιο τοπίο, με την χρήση του Πλοίου Επιστημονικών Ερευνών «Αλκυών» του ΕΛΚΕΘΕ. Με τη βοήθεια σύγχρονων τεχνικών και μεθόδων, όπως πολυδεσμική βαθυμετρία, μορφολογική αποτύπωση με ηχοβολιστή πλευρικής σάρωσης και τομογραφία υποδομής πυθμένα, εντοπίστηκαν παλαιο-ακτογραμμές, θαμμένες κοίτες μικρών ποταμο-χειμάρρων και βυθισμένες αρχαίες κατασκευές.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας καταγράφηκαν επίσης πιθανές θέσεις αρχαίων ναυαγίων άγνωστων μέχρι σήμερα, που πρόκειται να διερευνηθούν στα πλαίσια της μελέτης. Τα αποτελέσματα της έρευνας θα συνδυαστούν με τα δεδομένα τα οποία συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια της προηγηθείσης υποβρύχιας αρχαιολογικής έρευνας το περασμένο Σεπτέμβριο από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων και τη Γαλλική Σχολή Αθηνών. Επιστημονικοί υπεύθυνοι της έρευνας από πλευράς ΕΕΑ ήταν η καταδυόμενη αρχιτέκτονας Αικατερίνη Ταγωνίδου, από πλευράς της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής ο Antoine Chabrol, επιστημονικό μέλος της Σχολής και ο Δρ Βασίλης Καψιμάλης από πλευράς του ΕΛΚΕΘΕ

Τι έχει δείξει η αποτύπωση
Στο διάστημα από 25 Μαΐου έως 15 Ιουνίου, συνεχίστηκε η έρευνα - αποτύπωση στη Δήλο υπό την διεύθυνση της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων σε συνεργασία με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.  Σκοπός, ήταν να αποτυπωθούν τα κατάλοιπα που βρίσκονται στη θαλάσσια περιοχή της συνοικίας του Σκαρδανά.

Κατά τη διάρκεια της ερευνητικής αποστολής εντοπίσθηκαν και αποτυπώθηκαν τοίχοι κτισμάτων στον αιγιαλό κατά μήκος της ακτογραμμής. Επίσης εντοπίστηκαν και αποτυπώθηκαν δομικά στοιχεία πεσμένης κιονοστοιχίας σε βάθος από 20 εκατοστά έως 5 μέτρα καθώς και μια κατασκευή με ισχυρή θεμελίωση, η οποία φαίνεται ότι, πιθανότατα ανήκε σε λιμενική εγκατάσταση για την ταύτιση της οποίας μόνο η ανασκαφική έρευνα θα δώσει περισσότερες πληροφορίες. Η ύπαρξη αρχαίων λιμενικών εγκαταστάσεων αποτελούν μέρος ενός ακόμη λιμανιού στην περιοχή.

Στην ευρύτερη περιοχή σε απόσταση 35 μέτρων βορειοδυτικά του όρμου Σκαρδανά εντοπίστηκε ναυάγιο που χρονολογείται στην Ύστερη Ελληνιστική Εποχή.

Από τα αποτελέσματα της υποθαλάσσιας έρευνας στη Δήλο, προκύπτει ότι όπως και στον όρμο της Συνοικίας του Σταδίου, τον οποίο η ερευνητική ομάδα είχε μελετήσει το 2014 και 2015, και στον όρμο της Συνοικίας του Σκαρδανά λειτουργούσε ένα λιμάνι εμπορικό, με χρήση βοηθητική στο κεντρικό αρχαίο λιμάνι της Δήλου.

Επιπροσθέτως, η ερευνητική αποστολή πραγματοποίησε υποβρύχιες διερευνητικές αυτοψίες για τον εντοπισμό αρχαίων ναυαγίων μεταξύ Δήλου και Ρήνειας κατά τη διάρκεια των οποίων εντοπίσθηκαν επτά (7) ναυάγια αρχαίων εμπορικών πλοίων. Πρόκειται για πέντε (5) ναυάγια της Ύστερης Ελληνιστικής περιόδου ένα ναυάγιο της Ρωμαϊκής περιόδου (εικ. 5) και ένα ναυάγιο το οποίο μετέφερε δομικό υλικό (σχιστολιθικές πλάκες).

Το γεγονός αυτό δηλώνει ότι η Δήλος γνώρισε μια ραγδαία οικονομική ανάπτυξη μετά το 167 π.Χ., όταν οι Ρωμαίοι το μετέτρεψαν σε μια εμπορική βάση που συνέδεε την ανατολική και τη δυτική Μεσόγειο. Επιπλέον, ο δίαυλος μεταξύ Δήλου και Ρήνειας αποτελεί ένα από τα βασικά θαλάσσια περάσματα.

Πηγή: