Τι νέο κρύβει το ναυάγιο των Αντικυθήρων;

Από τη μία έχουμε τις ανασκαφές στον τύμβο Καστά στην Αμφίπολη που μοιάζουν με παζλ όπου συνεχώς έχουμε νέα δεδομένα και μάλιστα δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι πλέον βρίσκονται μπροστά σε ένα μνημείο και όχι έναν απλό τάφο. Κι από την άλλη έχουμε το ναυάγιο των Αντικυθήρων, το οποίο για μία ακόμη φορά μοιάζει έτοιμο να προχωρήσει σε αποκαλύψεις που ενδεχομένως θα τινάξουν την… μπάνκα στον αέρα. Κι αυτό το ενδεχόμενο είναι που ενοχλεί τους ξένους ακόμη περισσότερο. Βλέπετε, στην Αμφίπολη, οι ξένοι είχαν ρόλο θεατή. Στα Αντικύθηρα, όμως έχουν ουσιαστικό και ενεργό ρόλο. Όμως, το γεγονός ότι βρίσκονται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού τους καθιστά «αιχμάλωτους» και δεν μπορούν να αποκαλύψουν αυτά που έως τώρα έχουν βρει. Και δεν είναι λίγοι αυτοί που ήδη αρχίζουν να διαρρέουν ότι ενδεχομένως το διασημότερο ίσως αρχαίο ναυάγιο του κόσμου, με το σημαντικό φορτίο των γλυπτών αλλά και τον περίφημο μηχανισμό των Αντικυθήρων, άνοιξε και πάλι την καρδιά του προσφέροντας το δεύτερο κομμάτι του μηχανισμού, που έχει άμεση σχέση με την κίνηση των πλανητών…

Το Σάββατο είχε προγραμματιστεί η συνάντηση Ελλήνων και ξένων δημοσιογράφων με μέλη της αποστολής ώστε να ενημερωθούν για τη νέα διεθνή υποβρύχια αρχαιολογική αποστολή, που ξεκίνησε στις 15 Σεπτεμβρίου και ολοκληρώνεται σε μερικές ημέρες. Όμως, οι καιρικές συνθήκες έπαιξαν το ρόλο τους και η συνάντηση έγινε πάνω στο κατάστρωμα της θαλαμηγού «Γλάρος», όπου ήταν και η εντυπωσιακή στολή Exosuit, ένα «διαστημικού τύπου» σκάφανδρο. Με φόντο το βενετσιάνικο κάστρο στην Χώρα Κυθήρων, το Exosuit αλλάζει εντελώς τα δεδομένα στις ενάλιες αρχαιολογικές αυτοψίες καθώς δίνει τεράστια αυτονομία στους δύτες για πολλές ώρες και σε μεγάλο βάθος, χωρίς αποσυμπίεση. Εκ του σύνεγγυς η στολή προσελκύει το βλέμμα για το μέγεθός της αλλά και τις σπονδυλωτές αρθρώσεις που επιτρέπουν ελευθερία κινήσεων. Η παγκόσμια «πρώτη» και η βουτιά της στολής (που κοστίζει ένα εκατομμύριο δολάρια) θα γίνει τις επόμενες ημέρες και θα συνδυαστεί με σπουδαίες ανακαλύψεις.

Σύμφωνα με την επιστημονική ομάδα, από τις πρώτες ημέρες της ενάλιας έρευνας έχουν ήδη εντοπιστεί σημαντικότατα ευρήματα στον βυθό, τα οποία θα ανακοινώσει ο ίδιος ο υπουργός Πολιτισμού κ. Κώστας Τασούλας την ερχόμενη εβδομάδα. Δεν αποκλείεται μάλιστα να δώσει το παρών και ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς όπως έγινε και στη περίπτωση της Αμφίπολης. Ο περιορισμός των δηλώσεων πάντως προκάλεσε την οργή των δημοσιογράφων που βλέπουν ότι στην Αμφίπολη, το ΥΠΠΟ ενημερώνει καθημερινά με ανακοινώσεις την κοινή γνώμη αλλά και τον εκνευρισμό ενός από τους κύριους χρηματοδότες της αποστολής που βρισκόταν στα Κύθηρα. Ο εφοπλιστής Πάνος Λασκαρίδης, ο οποίος δάνεισε το σκάφος «Γλάρος» για τις ανάγκες της έρευνας, δήλωσε ότι «είμαστε υπό το καθεστώς λογοκρισίας» για να συμπληρώσει αργότερα στους δημοσιογράφους ότι «παρίστανται αρκετοί σημαντικοί ξένοι που παίρνουν μέρος ως χορηγοί δεν θα έχουν την χαρά να ακούσουν και εκείνοι τα πρώτα συμπεράσματα παρότι ήρθαν για τον σκοπό αυτόν στην Ελλάδα από μακρινές χώρες».

Όποιος βρέθηκε στα Κύθηρα, αντιλαμβάνεται ότι – όπως και στην Αμφίπολη – η κυβέρνηση προσπαθεί να καρπωθεί την θετική αύρα των αρχαιολογικών ανακαλύψεων που φέρνουν την Ελλάδα στο προσκήνιο. Η διαφορά είναι ότι ενώ στον Τύμβο Καστά εμπλέκεται μονάχα η πολιτεία και οι αρχές της στην έρευνα, στα Αντικύθηρα είναι πληθώρα ξένων εταίρων που δυσφορεί με τον επικοινωνιακό χειρισμό αλλά δεν μπορεί να κάνει τίποτα μιας και τον τελευταίο λόγο έχει το Υπουργείο. Παρότι ο επικεφαλής του ΥΠΠΟ δεν κάνει δηλώσεις μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα, οι πληροφορίες λένε ότι τα σόναρ που «ανιχνεύουν» σήματα από μεταλλικά ή άλλα υλικά, αποκάλυψαν διασπορά ευρημάτων στον βυθό, πιθανότατα με μεγάλο όγκο άρα μπορεί κάποιος να πιθανολογήσει ότι υπάρχουν ακόμα και ορειχάλκινα γλυπτά σαν και αυτά που είδαμε στην πρόσφατη, δημοφιλή έκθεση για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Τα ευρήματα αυτά είναι ορατά ακόμα και από την χαρτογράφηση που έκαναν οι επιστήμονες, παρότι είναι καλυμμένα από την άμμο ή από θαλάσσια ιζήματα. Το μόνο που έχει επιβεβαιωθεί μέχρι στιγμής είναι ότι ανασύρθηκε ένα μεταλλικό αντικείμενο που μάλλον προέρχεται από κλίνη.

Η Αγγελική Σίμωση, η προϊσταμένη της Εφορίας Εναλίων Αρχαιοτήτων, της υπηρεσίας που συντονίζει την διεθνή αποστολή στην οποία παίρνουν μέρος Έλληνες δύτες της Εφορίας, Αμερικανοί από το Ωκεανογραφικό Ινστιτούτο Woods Hole της Μασαχουσέτης καθώς και το Πολεμικό Ναυτικό με το "Θέτις", ήταν παρούσα στα Κύθηρα και παραδέχθηκε ότι υπάρχουν ευρήματα, τα οποία θα ανακοινωθούν πολύ σύντομα μόλις ολοκληρωθεί η πρώτη φάση της έρευνας. «υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την έρευνα, ενδιαφέρον που αξίζει τον κόπο… Πρέπει να διαδοθεί παντού. Η Αμφίπολη και το ναυάγιο των Αντικυθήρων δεν μπορούν να συγκριθούν από επιστημονικής άποψης. Η Αμφίπολη αφορά σε έναν αρχαιολογικό χώρο στο έδαφος, το ναυάγιο είναι υποθαλάσσιο. Ωστόσο θεωρώ ότι θα έχουν τον ίδιο αντίκτυπο, καθώς τα ευρήματα πιστεύω ότι θα είναι εξίσου σημαντικά». Εξάλλου, όπως είπε αναφερόμενη στο ναυάγιο των Αντικυθήρων, πρόκειται για ένα πλοίο που μετέφερε θησαυρούς, από διάφορες χρονικές περιόδους «τα ευρήματα δεν είναι όλα της ίδιας εποχής, ανάγονται σε πολλούς αιώνες».

Αναφορικά με την εξέλιξη των ερευνών σημείωσε ότι έχει ολοκληρωθεί η χαρτογράφηση του πλοίου από την οποία προκύπτει ότι υπάρχουν σημαντικά ευρήματα που είναι ορατά, ωστόσο απομένει τώρα να «δούμε τι είδους κινητά ευρήματα υπάρχουν εκεί. Μέχρι τώρα είχαν βρεθεί στον βυθό της θάλασσας κάποια κομμάτια, τώρα όμως έχουμε να κάνουμε με ένα ολόκληρο πλοίο το οποίο μετέφερε πολύ σημαντικά αντικείμενα». Δίνοντας έμφαση στη σπουδαιότητα της ανακάλυψης, μεταξύ άλλων είπε: «Είχαμε στοιχεία για έργα τέχνης που μεταφέρονταν από την Ελλάδα στη Ρώμη για να στολίζουν οι πλούσιοι Ρωμαίοι τα σπίτια τους», ωστόσο δεν είχαν βρεθεί τα πλοία που τα μετέφεραν. Είχαμε αγάλματα αλλά όσες έρευνες κι αν είχαν γίνει δεν είχαμε βρει το πλοίο. Το πλοίο πουθενά δεν φαινόταν εκτός από λίγα ξύλα που είχαν βρεθεί από την έρευνα του Κουστώ. Τώρα ξέρεις από πού έχουν βγει».

Από τις 15 Σεπτεμβρίου μέχρι σήμερα, ο Ποσειδώνας δεν επέτρεψε στα μέλη της αποστολής να κάνουν την δουλειά τους απερίσπαστα όπως έλεγε με χιούμορ ο Μπρένταν Φολεϊ που εκπροσωπεί τους Αμερικάνους. Όμως η προπαρασκευαστική έρευνα που έχει γίνει τα τελευταία δύο χρόνια αλλά και η πρόσφατη χρήση ορισμένων ειδικών μηχανημάτων που αποτυπώνουν τον βυθό, έκαναν τα μέλη της ομάδας να είναι εξαιρετικά αισιόδοξα. Το πιο σπουδαίο είναι ότι κατάφεραν να αναπτύξουν με την τεχνολογία αιχμής ένα τρισδιάστατο γεωφυσικό μοντέλο με φωτομωσαϊκή απεικόνιση που έχει εξαιρετική ακρίβεια (1 pixel αντιστοιχεί σε 4 εκατοστά). Με βάση αυτόν τον χάρτη μπορούν να δουν από την οθόνη του υπολογιστή ακόμα και την παραμικρή λεπτομέρεια στον πυθμένα. Το ναυάγιο βρίσκεται σε έναν επικλινή «παγκο» σε βάθος 51 – 55 μέτρα και οι δύτες θα κάνουν «χειρουργικές» επεμβάσεις, σε στοχευμένα στα σημεία. Ο συνδυασμός της τρισδιάστατης απεικόνισης με τις αυτοψίες τους στο χώρο του ναυαγίου, τους έχει κάνει να γνωρίζουν μια έκταση 150 μέτρων σαν την παλάμη του χεριού τους. Τις επόμενες ημέρες θα έχουν ακόμα καλύτερη «εικόνα» με την χρήση του Εxosuit που δίνει στον δύτη, αυτονομία παραμονής πολλών ωρών στο βυθό χωρίς αποσυμπίεση. Επίσης στις ημέρες που απομένουν μέχρι την ολοκλήρωση, οι δύτες ελπίζουν να ερευνήσουν και το ενδεχόμενο να υπάρχει και δεύτερο βυθισμένο αρχαίο σκαρί, σε απόσταση περίπου 200 μέτρων από το πρώτο, αν και αυτό δεν έχει ακόμα επιβεβαιωθεί.

Η ιστορία του ναυαγίου στα Αντικύθηρα ξεκινά το 1900 όταν Συμιακοί σφουγγαράδες εντόπισαν τυχαία το ναυάγιο. Μέσα στον επόμενο χρόνο, κατάφεραν να ανασύρουν σπουδαία ευρήματα που ζύγιζαν τόνους, χρησιμοποιώντας την πιο εξελιγμένη τεχνολογία της εποχής τους, ένα πρωτόλειο σκάφανδρο. Επρόκειτο για ένα ελληνικό πλοίο της ρωμαικής εποχής που μετέφερε από την Ελλάδα στην Ρώμη, θησαυρούς ως πλιάτσικο, ανάμεσά τους και τον μηχανισμό. Ο πλοίαρχος Κουστώ εντόπισε ξανά την θέση του σκαριού το 1953 και επέστρεψε το 1976, όπου έκανε άλλη μια έρευνα και ανέσυρε και αυτός αντικείμενα. Τώρα, η έρευνα συνεχίζεται με ορίζοντα τουλάχιστον δέκα χρόνων.

Πηγή: news247.gr