Πατριαρχείο Κων/πολεως: Μήνυση στο Princeton για κλοπή χειρογράφων

Κάνουν τέτοια πράγματα τα Πανεπιστήμια και δη τα πλέον γνωστά στο κόσμο; Μπαααααα. Κι όμως ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος - όπως διαβάζουμε στην ιστοσελίδα "Εθνικός Κήρυξ" (αναδημοσιεύει άρθρο των New York Times -  μήνυσε το Πανεπιστήμιο Πρίνστον (Princeton) ζητώντας την επιστροφή ιερών χειρογράφων χιλίων και πλέον ετών, τα οποία βρίσκονται επί δεκαετίες στη συλλογή της Βιβλιοθήκης του.

Στο δημοσίευμα αναγράφεται, ανάμεσα στα άλλα, πως το Πανεπιστήμιο έλαβε τα χειρόγραφα ως δώρο το έτος 1942 από κάποιο μέλος της Εφορείας, απόφοιτό του, ο οποίος τα είχε αγοράσει σε πλειστηριασμό στη Γερμανία σχεδόν 20 χρόνια νωρίτερα. Ωστόσο, στη μήνυση που κατέθεσε την Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου ο πνευματικός ηγέτης της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας είπε πως τα χειρόγραφα εκλάπησαν και απαιτεί την επιστροφή τους, επικαλούμενος πως πάρθηκαν στη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου από ένα Μοναστήρι στην Κόρμιτσα, το οποίο είναι ένα χωριό στο βόρεια Ελλάδα.

Οι ενάγοντες συμπεριλαμβανομένου και του Οικουμενικού Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίου σε ομοσπονδιακή μήνυση που κατέθεσαν στη Νέα Ιερσέη, λένε πως Βούλγαροι αντάρτες έκαναν έφοδο στο Μοναστήρι της Θεοτόκου της Εικοσιφοινίσσης το 1917, απείλησαν τους μοναχούς που μόναζαν εκεί και έφυγαν με ένα φορτίο από χειρόγραφα. Ανάμεσα στα αποδεικτικά στοιχεία που επικαλείται η μήνυση είναι κι ένας τόμος με τίτλο «Ελληνικά Χειρόγραφα στο Πρίνστον, Εκτου μέχρι και Ενατου Αιώνα: Ενας Περιγραφικός Κατάλογος», ο οποίος δημοσιεύθηκε το 2010 και περιγράφει μερικά από τα χειρόγραφα της συλλογής του σχολείου που είχαν απομακρυνθεί από το Μοναστήρι το 1917 από τις Βουλγαρικές Αρχές.

Ο δικηγόρος Γεώργιος Τσουγκαράκης, από τη Δικηγορική Εταιρεία Hughes Hubbard & Reed στη Νέα Υόρκη, ο οποίος αντιπροσωπεύει τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο, το Μοναστήρι και τους τοπικούς αξιωματούχους της Εκκλησίας, είπε ότι «αυτό το βιβλίο το οποίο εκδόθηκε από τις εκδόσεις του Πρίνστον, για τη Συλλογή του, γραμμένο από υπαλλήλους του Πρίνστον, κατά τη γνώμη μας είναι η πιο συγκεκριμένη παραδοχή που θα μπορούσαμε να έχουμε». Το πανεπιστήμιο έκανε μια δήλωση, όπου ανέφερε ότι έχει πλήρη εμπιστοσύνη στην έρευνα που έχει πραγματοποιήσει και στην οποία καταδεικνύεται ότι τα χειρόγραφα δεν είχαν αρπαχθεί.

Ο εκπρόσωπος του Πανεπιστημίου Μάικλ Χότσκις έγραψε σε e-mail πως«βάσει πληροφοριών που έχουμε στη διάθεσή μας, δεν βρήκαμε αποδείξεις για να συμπεράνουμε ότι τα χειρόγραφα που είναι στην κατοχή μας είναι λάφυρα από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο ή έχουν απομακρυνθεί με άλλο αντικανονικό τρόπο από την κατοχή του Πατριαρχείου».

Τα χειρόγραφα της Βυζαντινής εποχής τα οποία ζητούνται από τους ενάγοντες είναι «Υπόμνημα στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο» του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου γραμμένο το 995 μ.Χ. από τον γραφέα Νικηφόρο Νοταρά, «Η Ουράνιος Κλίμακα» του Αγίου Ιωάννη της Κλίμακος, γραμμένο το 1081 στην Κωνσταντινούπολη από τον γραφέα Ιωσήφ, καθώς επίσης και σελίδες του ενάτου αιώνα οι οποίες ίσως να ήταν μέρος «του Υπομνήματος στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο», οι οποίες ίσως να έχουν εμφιλοχωρήσει κάποια στιγμή στην «Ουράνιο Κλίμακα».

Στο δημοσίευμα παρατίθενται δηλώσεις του π. Αλεξάνδρου Καρλούτσου. Αναγράφεται χαρακτηριστικά πως «ο π. Αλεξ Καρλούτσος, βοηθός του Οικουμενικού Πατριάρχη με έδρα τη Νέα Υόρκη είπε ότι πριν κλαπούν τα χειρόγραφα χρησιμοποιούντο στο Μοναστήρι όπου οι μοναχοί άναβαν κεριά και λιβάνι και διάβαζαν από αυτά στη διάρκεια γευμάτων και Ιερών Ακολουθιών». Ο π. Αλέξανδρος τόνισε πως «είναι μέρος της ιερής ιστορίας, κι αυτή είναι η πνευματική και πολιτιστική μας ταυτότητα». Και συμπλήρωσε, πως «η απώλεια των χειρογράφων και οι προσπάθειες ανεύρεσής τους είναι πολύ επώδυνη διαδικασία».

Το Μοναστήρι ιδρύθηκε τον 5ο αιώνα και είναι ένα από τα αρχαιότερα μοναστήρια στην Ελληνική περιοχή της Μακεδονίας. Πριν από τη λεηλασία των Βουλγάρων «ήταν ο χώρος των πιο κορυφαίων συλλογών εκδόσεων βιβλίων, ιερών λειψάνων και πολύτιμων Βυζαντινών χειρογράφων» όπως αναγράφεται χαρακτηριστικά στην μήνυση. Η επιδρομή των Βουλγάρων στο Μοναστήρι περιγράφτηκε έπειτα από τέσσερις μέρες που συνέβη σε επιστολή από τοπικό αξιωματούχο στην Αποστολή των Εξωτερικών Υποθέσεων στη Σόφια. Η επιστολή, η οποία ήταν γραμμένη στα γαλλικά ανέφερε, μεταξύ άλλων, πως «μία συμμορία από 60 εγκληματίες μπήκε δια της βίας στο Μοναστήρι και χτύπησαν ανηλεώς δύο άνδρες αναγκάζοντάς τους να δείξουν πού βρίσκονταν τα πολύτιμα αντικείμενα. Στη συνέχεια, οι επιδρομείς άρπαξαν χειρόγραφα, έντυπα βιβλία και άλλα αντικείμενα».

Φωτογραφία κειμένου: kathimerini.gr